به گزارش پرتال حمل و نقل ، گزارش عملکرد دولت سیزدهم در حوزه بنادر و دریانوردی در سه بخش امور بندری و اقتصادی ، امور دریایی و توسعه امور زیربنایی تهیه و در قسمت اول عملکرد بخش امور بندری و اقتصادی تشریح شد .
سازمان بنادر و دریانوردی به عنوان یک سازمان دولتی تابعه وزارت راه و شهرسازی ، مرجع قانونی و متولی اعمال حاکمیت در حمل و نقل دریایی کشور است و نمایندگی دولت جمهوری اسلامی ایران در نهادها ، سازمان‌ها و مجامع بین‌المللی مرتبط با امور بنادر ، دریانوردی و حمل و نقل دریایی را بر عهده دارد و ایجاد ، توسعه و تجهیز بنادر بازرگانی کشور و مدیریت و بهره‌برداری از آن‌ها ، سیاست‌گذاری و نظارت کامل در امور کشتیرانی ساحلی و بازرگانی و تأمین ایمنی عبور و مرور شناورها و اجرای قانون دریایی ، بخشی از وظایف قانونی و رسالت وجودی سازمان را تشکیل می‌دهند .
در ادامه مشروح کامل اقدامات سازمان بنادر و دریانوردی در بخش‌های مختلف اعم از امور بندری و اقتصادی ، طی دولت سیزدهم آمده است :
سازمان بنادر و دریانوردی در امور عملیات بندری موفق به تخلیه و بارگیری ۴۴۶ میلیون تن کالا در بنادر بازرگانی ، تخلیه ۶۴ میلیون تن کالای اساسی در راستای تأمین امنیت غذایی کشور، تخلیه و بارگیری ۷ میلیون TEU کالای کانتینری و تخلیه و بارگیری ۲۷ میلیون تن کالای ترانزیتی در طول دولت سیزدهم شده است .
همچنین در زمینه امور اقتصادی و سرمایه‌گذاری می‌توان به انعقاد توافق‌نامه سرمایه‌گذاری با بخش خصوصی و مردمی (داخلی و خارجی) و برنامه ریزی انتخاب سرمایه گذار برای بیش از ۳۰ طرح سرمایه‌گذاری به ارزش بالغ بر ۵۱ همت ، انعقاد بیش از ۱۲ همت قرارداد سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و مردمی در زیرساخت‌ها و روبناهای بندری و ایجاد ظرفیت عملیاتی معادل ۱۲۶۰۰۰۰ تن در قالب قراردادهای سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و مردمی در طول دولت سیزدهم اشاره کرد .
از مهم‌ترین سیاست‌ها و اقدامات نیز می‌توان به تعرفه گذاری ، ارتقا عملکرد لجستیک و حمل و نقل چند وجهی ، تدوین فرایندهای عملیاتی ، مکانیزاسیون و یکپارچه‌سازی سامانه‌ها ، ممیزی و ساماندهی عملیات و خدمات بندری ، تدوین طرح جامع بنادر کشور ، مدیریت جذب سرمایه ، دیپلماسی بندری و دریایی ، اقتصاد دریامحور ، قراردادهای سرمایه‌گذاری بخش غیرسازمانی در بنادر جنوبی اشاره کرد که در زیر به صورت جداگانه به هر یک پرداخته شده است :
در زمینه تعرفه گذاری ؛ اصلاح ساختار تعرفه‌های خدمات بندری و دریایی، اختصاص مشوق و تخفیفات تعرفه‌ای به منظور تسهیل ترانزیت کالا از بنادر کشور، تخفیف بر کلیه شناورهای رو – رو حامل کامیون‌های ترانزیتی در بنادر جنوبی کشور ، اصلاح تعرفه‌های ارائه خدمات دریایی در بنادر شمال کشور، اعطای تخفیف به انبارداری کالاهای اساسی در دستور کار قرار گرفت و اجرایی شد .
ارتقای عملکرد لجستیک و حمل و نقل چند وجهی
ارتقای عملکرد لجستیک و حمل‌ونقل چند وجهی نیز در دستور کار این سازمان قرار دارد که در این راستا ؛ تصویب مطالعات مکان‌یابی و جانمایی مراکز لجستیک در پهنه‌های بنادر (امیرآباد ، رجایی ، ماهشهر ، جاسک ، چابهار ، بوشهر)، تدوین و پالایش شاخص‌های عملکرد لجستیکی ، احصای شاخص‌های لجستیکی بنادر و سنجش تاثیر آن بر شاخص‌های لجستیکی کشور تحت عنوان پروژه PLPI و تدوین و مصوب نمودن مدل قراردادی حمل ریلی درون بندری کالا انجام گرفت .
گفتنی است ، فرایندهای عملیاتی نیز تدوین شد که شامل ؛ تهیه ، تدوین و تصویب آیین نامه صدور مجوز شرکت‌های کارگزاری بندری و دریایی ، تهیه ، تدوین و تصویب دستورالعمل ایمنی و بازرسی کانتینر و کالاهای خطرناک ، تهیه ، تدوین و تصویب دستورالعمل مدیریت افسر عملیات اسکله در بنادر (Loading Master) ، تهیه ، تدوین و تصویب آیین نامه تردد اشخاص و وسایط نقلیه موتوری در بنادر کشور ، تهیه ، تدوین و تصویب دستورالعمل اجرایی «آیین نامه تردد اشخاص و وسائط نقلیه موتوری در بنادر کشور ، تدوین دستورالعمل تردد وسایل نقلیه خشکی و مدیریت ترافیک درون بندری می‌شوند .
در بحث مکانیزاسیون و یکپارچه‌سازی سامانه‌ها شاهد تصویب سند سیاست‌گذاری سامانه یکپارچه عملیات بندری ، ایجاد سامانه یکپارچه عملیات بندری ، راه اندازی سامانه مدیریت تردد بنادر کشور ، مدیریت ارتباطات یکپارچه با سازمان‌های متعامل از جمله گمرک ، صمت و … ، تبادل اطلاعات یکپارچه عملیات بندری با سامانه جامع تجارت کشور و اتصال سامانه‌های صدور مجوز سازمانی به درگاه ملی مجوزهای کسب و کار در دولت سیزدهم بودیم .
همچنین در بحث ممیزی و ساماندهی عملیات و خدمات بندری ؛ کنترل ، بازرسی و نظارت بر بنادر حاکمیتی و مالکیتی ، تدوین طرح ساماندهی و نظارت بر بنادر تجاری کوچک ، ساماندهی کالاهای مهلت منقضی و متروکه در بنادر کشور ، انجام ممیزی تعرفه‌های خدمات بندری در بنادر مختلف در دولت سیزدهم انجام شده است .
تدوین طرح جامع بنادر کشور
در خصوص تدوین طرح جامع بنادر کشور نیز اقدامت مهمی صورت گرفته است که عبارت‌اند از : آغاز تدوین و به‌روزرسانی طرح‌های جامع بنادر کشور با رویکرد نوین با تاکید بر انطباق‌پذیری و چابک سازی ، انجام مطالعات مفهومی و توجیهی ایجاد مجتمع بندری مکران و آغاز تدوین طرح جامع مجتمع بندری مکران ، انجام امکان‌سنجی و طرح جامع بندر جدید لنگه و بندر خلیج فارس ، انجام طرح جامع توسعه‌های کلان (۲۴۰۰ هکتاری شهید رجایی) ، بازنگری طرح ساماندهی بنادر کوچک (بنادر ریگ ، دیلم ، خمیر ، بوموسی) و …
برای حوزه مدیریت جذب سرمایه اقدامات انجام شده طی دولت سیزدهم چند اقدام برجسته در شش مرحله انجام شده است و به ترتیب ؛ تهیه ، تدوین و تصویب فرایند و ضوابط اجرایی سرمایه‌گذاری در بنادر ، انعقاد قرارداد تجهیز و بهره برداری از پایانه‌های کانتینری و کالای عمومی در بندر شهید بهشتی چابهار با جمهوری هند ؛ عملیاتی‌سازی منشور سرمایه‌گذاری جهت جذب سرمایه گذاران داخلی و خارجی با رویکرد ایجاد فضای برابر و رقابتی ؛ بهره گیری از راهبرد واگذاری فرصت‌های سرمایه‌گذاری در قالب پروژه‌های بزرگ مقیاس ؛ انعقاد قراردادهای احداث مخازن نگهداری فرآورده‌های نفتی ، پایانه کانتینری ، پایانه ترانزیتی و صادراتی و کارخانجات صنعتی ؛ تامین تجهیزات استراتژیک شامل مکنده‌های غلات ، جرثقیل‌های سنگین ، تجهیزات پسکرانه هستند .
دیپلماسی بندری و دریایی
دیپلماسی بندری و دریایی در دولت سیزدهم توسط سازمان بنادر و دریانوردی به عنوان دستگاه تابعه وزارت راه و شهرسازی و مجری اصلی سیاست‌ها و اقدامات این وزارتخانه همواره مورد پیگیری قرار داشته است و پیگیری‌های انجام شده منجر به توسعه همکاری با کشورهای عضو سازمان‌های اکو ، همکاری شانگهای و بریکس در حوزه حمل و نقل بندری و دریایی ، مشارکت فعال در نشست‌های تخصصی مرتبط با کریدورهای شمال – جنوب ، تراسیکا ، موافقت‌نامه عشق آباد ، موافقت نامه چابهار و…، فعال کردن خطوط مستقیم کشتیرانی از بنادر کشور با کشورهای چین ، هند و امارات متحده عربی ، همچنین راه اندازی خط کشتیرانی رو-رو از بنادر شمالی کشور شده است .
اقتصاد دریامحور بخش دیگری از سیاست‌ها و اقداماتی است که البته طی دولت سیزدهم در اولویت قرار داشته است . تعریف اقتصاد دریامحور که در ادبیات جهانی عموماً با عنوان اقتصاد آبی یا Blue Economy از آن یاد می‌شود ، استفاده پایدار از ظرفیت منابع و گستره‌های آبی اعم از اقیانوس‌ها ، دریاها ، دریاچه‌ها و جزایر برای رشد اقتصادی ، بهبود وضعیت معیشت و ایجاد اشتغال و درنهایت افزایش تولید ناخالص داخلی تعریف می‌گردد . بنابراین ، حوزه اقتصاد دریا فراتر از مواردی از قبیل شیلات و گردشگری دریایی است و مستلزم ظهور و حمایت از صنایع مرتبط با آب و دریا و از جمله حمل‌ونقل دریایی ، گردشگری دریایی ، انرژی‌های تجدیدپذیر ، آبزی‌پروری و شیلات ، بیوتکنولوژی دریایی ، زیست هواشناسی و معدن‌کاری دریایی است .
در این راستا اقدامات مهمی انجام شده است که می‌توان به «همکاری در ایجاد ، تقویت و توسعه مراکز لجستیک ملی و بین المللی» ، «ارتقا مناسبات منطقه‌ای و بین‌المللی برای توسعه فعالیت‌های دریایی و بندری و افزایش سهم کشور از تجارت بین الملل»، «ایجاد مشوق؛ اعمال تخفیف‌ها و اصلاح نظام تعرفه‌گذاری خدمات بندری به منظور رقابت با بنادر منطقه»، «برنامه ریزی برای استقرار دولت الکترونیک و هوشمندسازی بنادر از طریق سامانه جامع عملیات بندری»، «تسهیل و تسریع مراحل ایجاد کسب و کار با استفاده از آیین نامه‌های جدید برای شرکت‌های متقاضی فعالیت‌های دریایی و بندری» ، «حمایت و مشارکت در طرح ساماندهی بنادر کوچک با هدف ایجاد اشتغال و ارتقا وضع معیشت فعالین دریایی و بندری» ، «ایجاد نظام نوین استانداردهای آموزشی و گواهینامه‌های شایستگی بندری برای ارتقای دانش و مهارت متولیان بندری» می‌شود .
در ادامه این گزارش به منظور معرفی سایر اقدامات انجام شده در امور بندری و سرمایه گذاری ، موضوعات قراردادهای سرمایه‌گذاری بخش غیر سازمانی در بنادر جنوبی به شرح زیر اعلام می‌شوند :
بندر شهید رجایی : ساخت و بهره برداری از پایانه ترانزیتی و صادراتی ، ساخت و بهره برداری از مخازن نفتی ، ساخت و بهره برداری پایانه خدمات و کالای کانتینری ، ساخت و بهره برداری از پایانه مکانیزه غلات ، توسعه و راهبری بنادر جاسک و سیریک ، توسعه و راهبری پایانه کانتینری ۱ و ۲ ؛
بندر امام خمینی (ره) : ساخت و بهره برداری از کارخانه تولید قیر ، ساخت و بهره برداری از انبارهای چندمنظوره نگهداری کالا ، ساخت و بهره برداری از مخازن نگهداری فرآورده‌های نفتی ، ساخت و بهره برداری از پایانه مکانیزه غلات ، پایانه مواد معدنی ؛
بندر چابهار : ساخت و بهره برداری از انبارهای چند منظوره نگهداری کالا ، ساخت و بهره برداری از ترمینال چند منظوره ، ساخت و بهره برداری از فاز ۲ سیلوی ۱۰۰ هزار تنی غلات ؛
بندر بوشهر : اجاره اراضی و راهبری بندر دیر ،
موضوعات قراردادهای سرمایه‌گذاری بخش غیرسازمانی در بنادر شمالی ؛
بندر امیرآباد : ساخت و بهره برداری از سیلوی غلات ، ساخت و بهره برداری از کارخانه تولید خوراک دام ، ساخت و بهره برداری از کارخانه تولید آرد بلغور و ذرت ؛
بندر انزلی : ساخت و بهره برداری مخازن روغن خوراکی ؛
بندر نوشهر : ساخت و بهره برداری از احداث کارخانه تجهیزات آزمایشگاهی .
یاددآور می‌شود ؛ اقدامات دیگری هم در زمینه امور بندری و اقتصادی در دولت سیزدهم و از سوی سازمان بنادر و دریانوردی به عنوان دستگاه تابعه وزارت راه و شهرسازی انجام شده است. این اقدامات شامل مذاکره با طرف‌های روسی جهت توسعه همکاری‌های ترانزیتی منطقه‌ای با هدف رونق ترانزیت در مسیر کریدور شمال – جنوب ، برگزاری نشست سه جانبه ایران – هند – روسیه برای تسهیل ترانزیت در مسیر کریدور شمال – جنوب به علاوه توسعه همکاری شرکت‌های بخش خصوصی کشورهای محصور در خشکی با توجه به موقعیت مناسب بنادر ایران در منطقه و تخفیفات قابل ملاحظه برای جابه‌جایی کالاهای ترانزیتی در بنادر و نیز مذاکره و تفاهم با شرکت‌های بزرگ چینی جهت سرمایه‌گذاری در پسکرانه بندری بندر شهید رجایی و ایجاد مرکز لجستیک ، انبار و همکاری مشترک در مدیریت هوشمند بندری در بندر شهیدرجایی می‌شود . در ادامه می‌توان به مذاکره با شرکت‌های چینی جهت سرمایه‌گذاری و فاینانس جهت ساخت و بهره برداری و تأمین تجهیزات مجتمع بندری مکران، مذاکره و نهایی‌سازی پیش‌نویس قراردادهای همکاری با شرکت‌های چینی جهت تأمین ناوگان تجاری و نفتکش ، تأمین تجهیزات دریایی و تجهیزات راهبردی بندری و فعال‌سازی تفاهمات دو جانبه با پاکستان و برگزاری چهارمین کمیته مشترک بندری و دریایی با کشور پاکستان اشاره داشت .
به علاوه تفاهم و انعقاد قرارداد با طرف هندی برای مشارکت در تجهیز و بهره برداری از بندر چابهار، برگزاری نشست سه جانبه ایران – هند – روسیه برای تسهیل ترانزیت در مسیر کریدور شمال – جنوب ، مذاکره و تفاهم با قطر برای سرمایه‌گذاری و مطالعه توسعه بندر دیر در بوشهر، امضای سند همکاری دریایی و بندری ایران و قطر شامل سه استان ساحلی ایران و بنادر قطر ، مذاکره با طرف‌های اماراتی برای ایجاد مراکز لجستیکی پیشرفته و رونق تجارت فیمابین امارات و کشورهای CIS و روسیه از طریق ایران نیز از دیگر اقدامات انجام شده در حوزه امور بندری و اقتصادی محسوب می‌شود .
شایان ذکر است ؛ توسعه همکاری‌ها با کشور عمان ، مذاکره با کشورهای حوزه خلیج فارس جهت تکمیل کریدورهای ترانزیتی ترکیبی و حمل و نقل چندوجهی با محوریت ایجاد شرکت‌های حمل و نقل چندوجهی جهت مدیریت یکپارچه حمل یکسره از شرق آسیا به روسیه و بالعکس از طریق ایران ، توسعه تعاملات راهبردی با کشورهای حوزه اقیانوس هند (IORA) در حوزه جستجو و نجات ، مدیریت بندری ، ایمنی دریانوردی و… هم در ادامه این اقدامات انجام شده است . در امتداد همین اقدامات در نشست‌ها و اجلاس‌های کمیسیون مشترک اقتصادی ایران با سایر کشورها از جمله ترکیه ، بلاروس ، ارمنستان ، مجارستان ، رومانی ، صربستان ، بوسنی و هرزگوین ، مالتا ، بلژیک و … سازمان بنادر و دریانوردی مواضع ، برنامه‌ها و سیاست‌های خود را اعلام کرده است . از طریق انعقاد پروتکل‌های همکاری بندری و دریایی و برگزاری نشست‌های مجازی تعاملات بین‌المللی بندری و دریایی و همکاری‌های ترانزیتی با کشورهای اولویت دار آمریکای لاتین از جمله ونزوئلا و کوبا ، پاناما و بولیوی ، پاناما ، برزیل و نیکاراگوئه توسعه یافت .
همچنین تعاملات بندری و دریایی با کشورهای افریقایی من جمله کشورهای کنیا، آفریقای جنوبی ، غنا و … برای راه اندازی خطوط منظم کشتیرانی کانتینری ، سرمایه‌گذاری مشترک در زیربناهای بندری و دریایی، ایجاد نقاط مشترک بندری برای تسهیل لجستیک و رونق ترانزیت منطقه‌ای نیز در دولت سیزدهم توسعه یافت .
دیدگاه‌ها
اولین دیدگاه را دربارهٔ این خبر بنویسید.