به گزارش پرتال حمل و نقل ، بنابر اعلام رسانه‌های هندی ، دولت این کشور برای سال مالی ۲۰۲۶ بودجه‌ای برای توسعه بندر چابهار ایران اختصاص نداده است . بودجه ملی ۲۰۲۶-۲۰۲۷، از ۱ آوریل ۲۰۲۶ تا ۳۱ مارس ۲۰۲۷ ، که در ۳۱ ژانویه توسط نیرمالا سیتارامان ، وزیر دارایی ، ارائه شد ، هیچ برآوردی برای تأمین مالی این پروژه ندارد . دلیل این امر نیز ، افزایش تنش‌ها بین جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده عنوان شده است .
در سال‌های اخیر ، هند سالانه حدود ۱۰ میلیون دلار در راستای توسعه این بندر ایرانی سرمایه‌گذاری می‌کرد ، زیرا بندر چابهار به عنوان دروازه‌ای کلیدی برای تجارت هند با آسیای مرکزی و غرب آسیا محسوب می‌شود . همچنین ، چابهار برای دهلی به عنوان وزنه تعادلی در برابر بندر گوادر پاکستان و راهی برای دور زدن مسیر‌های ترانزیتی از طریق پاکستان از اهمیت بالایی برخوردار است .
در سپتامبر ۲۰۲۵ ، ایالات متحده تحریم‌ها علیه ایران را گسترش داد و همزمان معافیت شش ماهه برای ادامه مشارکت هند در پروژه چابهار اعطا کرد . اخیراً ، واشنگتن اعلام کرد که قصد دارد تعرفه‌های ۲۵ درصدی بیشتری علیه ایران وضع کند ، در نتیجه هند نسبت به تزریق سرمایه بیشتر دچار تردید شده است .
پیامد‌های انفعال دهلی
چابهار در ورودی خلیج عمان واقع شده و تنها بندر ایران با دسترسی مستقیم به اقیانوس هند است که به خلیج فارس وابسته نیست . تهران و دهلی از سال ۲۰۰۳ در حال مذاکره در مورد توسعه مشترک این بندر بوده‌اند . در سال ۲۰۲۲ ، دو طرف توافق کردند که سرمایه‌گذاری‌های هند را در ساخت و نوسازی چابهار گسترش دهند و در این راستا ، نقشه راه مربوط را نیز تصویب کردند . در ماه مه ۲۰۲۴ ، هند و ایران توافقنامه ۱۰ ساله در مورد عملیات بندری امضا کردند . پس از این توافق ، هند کل مبلغ تعهدات مالی خود به ارزش حدود ۱۲۰ میلیون دلار را به ایران منتقل کرد . اما در سپتامبر ۲۰۲۵ و چارچوب فشار حداکثری واشنگتن علیه ایران ، ایالات متحده معافیت چابهار از تحریم‌ها را لغو کرد و به هند شش ماه برای تعیین تکلیف آن فرصت داد . این معافیت در ۲۶ آوریل به پایان خواهد رسید .
در ماه ژانویه ، وزارت امور خارجه هند اعلام کرد که در حال مذاکره با واشنگتن جهت کاهش تحریم‌های مربوط به چابهار است . با توجه به تصمیم هند برای توقف تأمین مالی این پروژه ، به نظر می‌رسد که این تلاش‌ها با شکست مواجه شده است .
در نتیجه ، سرمایه‌گذاری‌های هند و امید‌های این کشور برای یافتن مسیر تجاری جایگزین به افغانستان و کشور‌های آسیای مرکزی اکنون در معرض تهدید قرار گرفته است . بیشتر بودجه هند پیش از این به ارتقا زیرساخت‌های بندری ، توسعه پایانه شهید بهشتی و ایجاد مرکز لجستیکی جدید اختصاص یافته بود .
همچنین ، هند ابزار مهمی در راستای رقابت با چین را از دست داده است . بندر گوادر پاکستان گره کلیدی کریدور اقتصادی چین – پاکستان و ابتکار کمربند و جاده است و دسترسی مستقیم پکن به دریای عرب و اقیانوس هند را فراهم می‌کند. دهلی نیز هدف‌گذاری راهبردی مشابهی را برای چابهار دارد تا هم با طرح کمربند و جاده چین مقابله کند و هم در رقابت با پاکستان عقب نماند . گوادر و چابهار تقریباً در یک منطقه جغرافیایی واقع شده‌اند و فاصله بین دو بندر حداقل است. باید توجه داشت که هند نیازمند دسترسی قابل اعتماد به اروپا و آسیای مرکزی است ، زیرا مسیر‌های زمینی سنتی با خطر انسداد مواجه هستند .
همچنین، هند به ابتکار دیگر و مورد حمایت ایالات متحده با هدف مقابله با طرح کمربند و جاده چین یعنی کریدور اقتصادی (IMEC) پیوست . اما تفاهم‌نامه امضاء شده در سپتامبر ۲۰۲۳، هرگز به یک توافق الزام‌آور تبدیل نشد و به دلیل افزایش تنش‌های خاورمیانه ، عملاً از هم پاشید .
چابهار به عنوان بخشی از کریدور حمل‌و‌نقل بین‌المللی شمال – جنوب با اتصال هند از طریق مسیر‌های حمل‌و‌نقل چندوجهی به ایران ، آسیای مرکزی ، روسیه و اروپا ، برای دهلی از اهمیت حیاتی برخوردار است . مخالفان دولت هند ، آن را به انفعال بیش از حد مقابل واشنگتن و گروگان گرفتن بندر راهبردی توسط دونالد ترامپ متهم می‌کنند . اما نارندرا مودی ، نخست وزیر ، فضای مانور اندکی دارد ، زیرا او همچنان به توافق تجارت آزاد با ایالات متحده امیدوار و تلاش می‌کند تا از تحریک رئیس جمهور آمریکا خودداری کند .
همچنین ، کاهش سرعت یا تعلیق توسعه چابهار می‌تواند به منافع کشور‌های آسیای مرکزی آسیب برساند . این بندر برای افغانستان یکی از مهمترین دروازه‌های ورود به بازار‌های جهانی است .
پیامد‌های منفی برای ایروان
تحریم‌های چابهار بر ارمنستان نیز تأثیر منفی می‌گذارد . در سال ۲۰۲۴ ، ایروان اعلام کرد که به دنبال مشارکت در مدیریت بندر چابهار است . نرسس نصیبیان ، معاون وقت وزیر اقتصاد ، پس از بازدید از بمبئی اعلام کرد که پس از ایجاد زیرساخت‌های لازم ، چابهار در کانون توجه شرکت‌های لجستیکی ارمنستان خواهد بود . رسانه‌های این کشور نوشتند که چابهار «به یک قطب مهم برای ارمنستان در راستای توسعه و تعمیق روابط تجاری با جهان خارج تبدیل خواهد شد .
ارمنستان ، چابهار را بخشی از یک مسیر چندوجهی محسوب می‌کند که می‌تواند کریدور میانی را کنار زده و به حل موضوع کریدور زنگزور کمک کند . البته ، هنوز قالب و چارچوب مشارکت ارمنستان در توسعه بندر چابهار مشخص نشده است . سال گذشته ، رسانه‌های ارمنستان اعلام کردند که ایروان در حال کار بر روی راه‌اندازی مسیری از طریق چابهار برای اتصال به کشور‌های خلیج فارس و هند است . اجرای این ایده که در سال ۲۰۲۳ مطرح شد ، به دلیل کمبود زیرساخت‌ها و بودجه به تعویق افتاد . طبق این طرح ، محموله‌ها از بندر بمبئی هند به چابهار ارسال و سپس از طریق زمینی به ارمنستان و گرجستان و در نهایت به اروپا و روسیه منتقل می‌شوند .
طبق استدلال مقامات ارمنی ، چابهار باید به عنوان نقطه دسترسی راهبردی ارمنستان به دریا‌های آزاد و بخشی از کریدور شمال – جنوب در نظر گرفته شود . در این راستا ، برنامه‌هایی برای ادغام زنجیره‌های لجستیکی ارمنستان در زیرساخت‌های این بندر تدوین شد . بنابراین ، اگرچه چابهار در حدود یکهزار کیلومتری ارمنستان واقع شده ، اما همچنان یک مسیر اولویت‌دار برای توسعه اقتصادی این کشور است .
منتظر حضور شما در پیج اینستاگرام iranway هستیم
منبع: پرتال حمل و نقل :: به نقل از مانا
دیدگاه‌ها
اولین دیدگاه را دربارهٔ این خبر بنویسید.