به گزارش پرتال حمل و نقل ، خشایار کاشانی‌جو عضو هیات مدیره جامعه مهندسان شهرساز ایران ، در نشست تخصصی «شهر ، بحران و زیرساخت‌های حمل‌ونقل» که در دانشگاه خوارزمی برگزار شد ، با تأکید بر جایگاه حمل‌ونقل عمومی در تاب‌آوری شهری گفت : ایران کشوری است که همواره در معرض انواع بلایای طبیعی و غیرطبیعی قرار دارد ، اما با وجود تجربه جنگ هشت‌ساله ، زلزله‌ها ، سیل‌ها و بحران‌های متعدد ، هنوز توجه کافی به موضوع آمادگی شهری و زیرساخت‌های حیاتی نشده است .
او با اشاره به نقش بنیادین حمل‌ونقل عمومی در کیفیت زندگی شهری اظهار کرد : حمل‌ونقل عمومی صرفاً ابزار جابه‌جایی نیست ، بلکه یکی از عناصر سازنده یا شکننده شهر است .
به گفته کاشانی‌جو ، یک شهر خوب شهری نیست که افراد فقیر آن از خودرو شخصی استفاده کنند ، بلکه شهری است که افراد ثروتمند نیز حمل‌ونقل عمومی را انتخاب کنند . این جمله ساده ، مفهوم عمیقی درباره عدالت شهری ، کیفیت خدمات و اعتماد عمومی به نظام حمل‌ونقل دارد .
کاشانی‌جو با نقد نگاه رایج به حمل‌ونقل گفت : مسئله اصلی در شهرها فقط جابه‌جایی نیست ، بلکه دسترسی است . برنامه‌ریزی شهری باید به‌گونه‌ای باشد که همه اقشار جامعه ، از جمله زنان ، سالمندان ، افراد دارای معلولیت و گروه‌های کم‌برخوردار ، بتوانند به خدمات ، فضاهای شهری و فرصت‌های اجتماعی دسترسی عادلانه داشته باشند .
عضو هیات مدیره جامعه مهندسان شهرساز ایران با اشاره به ضعف تاب‌آوری شهری در ایران افزود : همان‌طور که بیماری در بدن ضعیف خود را در شرایط فشار نشان می‌دهد ، ضعف‌های شهر نیز در زمان بحران آشکار می‌شود .
او نبود پناهگاه‌های شهری ، نبود سامانه هشدار مناسب و بی‌توجهی به کارکرد ایستگاه‌های حمل‌ونقل عمومی در شرایط اضطراری را از نشانه‌های این ضعف دانست .
به گفته کاشانی‌جو ، در بسیاری از شهرهای دنیا ، ایستگاه‌های مترو و دیگر زیرساخت‌های حمل‌ونقل عمومی در شرایط بحران می‌توانند نقش پناهگاه ، نقطه امن و فضای آرامش‌بخش اجتماعی را ایفا کنند .
او توضیح داد که فعال بودن حمل‌ونقل عمومی در روزهای بحرانی ، برای شهروندان فقط یک خدمت فنی نیست ، بلکه نشانه‌ای از پابرجا بودن سیستم مدیریت شهری است و می‌تواند به بازسازی روحی و روانی جامعه کمک کند .
او با اشاره به تجربه حمله به تهران و واکنش شهروندان گفت : در چنین شرایطی ، مردم بیش از هر زمان دیگری به نشانه‌های ثبات نیاز دارند . وقتی حمل‌ونقل عمومی کار می‌کند ، شهروندان احساس می‌کنند شهر هنوز فرو نریخته و سیستم همچنان در حال پشتیبانی از آن‌هاست . این موضوع در کاهش اضطراب عمومی و بازگشت جامعه به وضعیت عادی نقش مهمی دارد .
کاشانی‌جو در ادامه به اهمیت گردهمایی‌های حضوری ، گفت‌وگوهای تخصصی و ارتباطات اجتماعی در دوران بحران اشاره کرد و گفت : تجربه کرونا نشان داد که هیچ شبکه اجتماعی و هیچ بستر آنلاینی نمی‌تواند به‌طور کامل جای ارتباط چهره به چهره و کنار هم بودن را بگیرد .
به گفته او ، گردهمایی متخصصان و شهروندان ، حتی در سطح گفت‌وگو ، می‌تواند به ترمیم روحیه عمومی کمک کند .
او همچنین به سیاست‌های متناقض در حوزه حمل‌ونقل شهری تهران اشاره کرد و گفت : آزاد شدن طرح ترافیک از یک سو و رایگان شدن حمل‌ونقل عمومی از سوی دیگر، دو سیاست متناقض هستند .
به باور او ، رایگان شدن حمل‌ونقل عمومی در زمان بحران می‌تواند قابل دفاع باشد ، اما ادامه آن پس از بحران یا در دوره آتش‌بس ، سیاستی نادرست است که می‌تواند به افت کیفیت خدمات ، کاهش منابع نگهداری و بی‌ارزش شدن خدمات عمومی منجر شود .
کاشانی‌جو با انتقاد از خودرومحوری در تهران اظهار کرد : در بسیاری از شهرهای پیشرفته ، خرید خودرو ارزان اما استفاده از خودرو در شهر گران است ؛ در حالی که در ایران وضعیت برعکس است . خرید خودرو بسیار گران است ، اما استفاده از آن در شهر ارزان تمام می‌شود . این سیاست ، شهر را به سمت ترافیک بیشتر ، مصرف سوخت بیشتر و کاهش سهم حمل‌ونقل عمومی سوق می‌دهد .
او افزود : توسعه هم‌زمان حمل‌ونقل عمومی و زیرساخت‌های خودروی شخصی ، سیاستی متناقض است . اگر شهر مسیرهای بیشتر و بزرگراه‌های بیشتری برای خودرو بسازد ، تقاضای سفر با خودروی شخصی نیز افزایش پیدا می‌کند . به همین دلیل ، شهرهای موفق جهان هم‌زمان با توسعه حمل‌ونقل عمومی ، استفاده از خودرو در مرکز شهر را محدود و پرهزینه می‌کنند .
عضو هیات مدیره جامعه مهندسان شهرساز ایران با بیان اینکه سامانه‌های حمل‌ونقل عمومی تهران حتی در شرایط عادی نیز با بحران عملکردی روبه‌رو هستند ، گفت : کمبود ناوگان ، فاصله زیاد حرکت اتوبوس‌ها و قطارها ، ضعف زمان‌بندی ، نبود اطلاع‌رسانی دقیق و فرسودگی بخشی از سیستم ، اعتماد شهروندان به حمل‌ونقل عمومی را کاهش داده است .
او تأکید کرد که حمل‌ونقل عمومی بدون زمان‌بندی و اطلاع‌رسانی قابل اتکا ، نمی‌تواند به انتخاب اصلی شهروندان تبدیل شود .
کاشانی‌جو همچنین به نقش پیاده‌روی ، دوچرخه و حمل‌ونقل پاک در افزایش تاب‌آوری شهری اشاره کرد و گفت : این شیوه‌های جابه‌جایی هزینه کمی دارند ، وابستگی آن‌ها به سوخت‌های فسیلی کم است، به سلامت جسمی شهروندان کمک می‌کنند و در شرایط بحران نیز انعطاف‌پذیری بیشتری دارند .
او با تأکید بر ضرورت پیوستگی میان حمل‌ونقل عمومی ، پیاده‌روی ، دوچرخه و سایر شیوه‌های حمل‌ونقل خرد گفت : حتی بهترین سیستم حمل‌ونقل عمومی نیز بدون دسترسی مناسب از خانه تا ایستگاه و از ایستگاه تا مقصد ، ناقص خواهد بود . بنابراین ، برنامه‌ریزی شهری باید شبکه‌ای یکپارچه از حمل‌ونقل همگانی ، پیاده‌راه‌ها ، دوچرخه ، اسکوتر و مسیرهای دسترسی امن ایجاد کند .
کاشانی‌جو در جمع‌بندی سخنان خود تأکید کرد : برنامه‌ریزی و طراحی شهری نباید فقط بر جنبه‌های کالبدی متمرکز باشد . شهر ، علاوه بر زیرساخت فیزیکی ، دارای ابعاد اجتماعی و روانی است . بی‌توجهی به این ابعاد باعث می‌شود شهر در زمان بحران ، نه‌تنها از نظر عملکردی ، بلکه از نظر روحی و اجتماعی نیز دچار آسیب شود .
او خاطرنشان کرد : حمل‌ونقل عمومی در شهر تاب‌آور ، یک خدمت ساده شهری نیست؛ بلکه بخشی از اعتماد عمومی ، عدالت اجتماعی و آرامش روانی جامعه است .
منبع: پرتال حمل و نقل
دیدگاه‌ها
اولین دیدگاه را دربارهٔ این خبر بنویسید.