روز سختی بود . بارش همزمان برف و باران در ۲۴ استان و ترکیب آن با بوران موجب یخزدگی و لغزندگی جاده‌ها شده‌بود . در نتیجه تعدادی از خودروها در آزادراه‌های قم و کرج در راه مانده‌بودند . در کنار این ، به دلیل بورانِ شدید امکانِ دیدِ مستقیم به ۳۰۰متر رسیده لذا ، هواپیماها امکان پرواز نداشتند . یخزدگی سوزن‌ها در خطوط ریلی موجب کندی سیر و حرکت قطارها و تاخیر چند ساعته بعضی از مقاصد شده‌بود . در این شرایط با توجه به فشار سنگین و به‌حق افکار عمومی ، می‌بایست گره‌ها را یک یک با همکاری تمام مدیران و همکاران عزیز ، سخت‌کوش و فداکار سازمانم باز می‌کردم .
از شب گذشته با تمام عوامل جاده‌ای ، هوایی و ریلی در تماس بودم و مسائل را یک‌بار با هم مرور کرده‌بودیم . از دوماه پیش قرار داشتم که صبح برای سخنرانی در کنفرانس مدیریت پروژه شرکت کنم . به آنها اطلاع دادم که امکان حضور ندارم و مستقیم به مرکز مدیریت راه‌ها رفتم . اکثر همکاران از شب گذشته تا صبح پلک روی پلک نگذاشته بودند ولی ، با نشاط و سرزنده بودند . جناب دکتر رضایی رییس کمیسیون عمران مجلس نیز تماس گرفت و قرار شد ایشان هم حضور پیدا کنند .
چندین بار با پلیس ، هلال احمر ، مرکز پخش فراورده‌های نفتی و مدیران استان‌های درگیر تماس گرفتم و از آخرین وضعیت مطلع شدم و همفکری‌های لازم را با سازمان‌های مختلف به‌عمل آوردم . البته ، مراقب بودم که در کار فرماندهی و مدیریت صحنه دخالت نکنم تا آنها بتوانند با توجه به تجربه و تخصص خودشان اتخاذ تصمیم نمایند . دوربین‌ها نشان می‌داد که چگونه راهداران و سایر عوامل امدادی خودروهای در راه‌مانده را یک به یک رها می‌کردند و به حرکت می‌انداختند .
چندین هزار خودرو را نجات دادن کار سخت و طاقت‌فرسایی بود . آمارها نشان می‌داد که ورودی آزاده راه تهران – کرج خوشبختانه بسیار کاهش یافته بود . تردد شمارها نشان می‌داد که از ساعت ۷ الی ۱۰ صبح در مسیر رفت ۵۲۷ خودرو و در مسیر بازگشت ۶۶۰ خودرو وارد آزاد راه شده‌بودند . به‌تدریج ، ابتدا آزاده تهران – کرج سپس خط قم – تهران و بعد هم خط تهران – قم باز شد .
همزمان پی‌گیر فرودگاه‌ها بودم . رییس سازمان هواپیمایی کشوری و مدیران عامل شرکت فرودگاه‌ها و شهر فرودگاهی و همکارانشان از شب گذشته با بیدار-خوابی تمام تلاش‌شان این بود که فرودگاه را برای عملیات آماده کنند تا به محض اینکه امکان دید مستقیم افزایش پیدا کرد ، امکان پرواز فراهم باشد . به گفته‌ی کارشناسان دید مورنیاز حداقلی برای برخاست ۵۰۰متر و برای فرود ۸۰۰متر است . حدود ظهر ابتدا در مهرآباد و سپس فردگاه امام دید بهتر شد ولی ، پایدار نبود و نمی‌شد اعلام قطعی کرد . خلبان بر اساس دستورالعمل‌های پروازی باید این عامل را در کنار سایر عوامل مورد ارزیابی قرار دهد و تصمیم به پرواز بگیرد .
با توجه به مجموعه شرایط و ناپایدار بودن جو ، اکثر خطوط هواپیمایی داخلی تصمیم به لغو پروازها گرفتند که درست هم بود . لذا ، در مهرآباد فقط پرواز آقای دکتر جهانگیری از شیراز به تهران فرود آمد . در فرودگاه امام نیز تا حالا که این یادداشت را مینویسم ۷ پرواز نشسته است لیکن، پروازی برنخاسته‌است. کولاک بسیار شدید و مجددا دید بسیار محدود شده‌است . شرایط سختی است ، چون مسافران به دلیل برهم خوردن برنامه‌های‌شان قطعا خشنود نیستند . شرایط‌شان در فرودگاه حتما خوب نیست. به دلیل ایمنی اجازه کوچکترین ریسکی حتی در حد یک‌هزارم را نداده‌ام. مدارا کردن در این شرایط کار آسانی نیست . فعلا برنامه این است که فردا حدود ظهر همه‌چیز به حالت عادی بازگردد .
در همین حال، مسائل ریل را پی می‌گرفتم . آنجا مشکل کمتری داشتیم لیکن ، بی‌مشکل هم نبودیم . یخزدگی سوزن‌ها و مشکلات کارگری شرایط مدیریتی را سخت کرده‌بود. از یک طرف می خواستیم که عملیات عادی به پیش رود . از سوی دیگر ، در نظر داشتم که با افزایش تعداد قطارهای تهران – قم و تهران – کرج به کسانی که سفر ضروری به این دو مقصد داشتند خدمت کنیم . با توجه به مشکلاتی که در آپرین ، اسلامشهر و پرند داشتیم امکان پذیرش به موقع قطارهایی که به تهران می‌آمدند با مشکل روبرو بود .
مدیرعامل راه‌آهن به ایستگاه تهران رفت تا مستقیما مسائل را راهبری کند و خوشبختانه به تدریج توانست که سرعت پذیرش قطارها را افزایش دهد . پس از آن نیز موفق شد که تعداد قطارهای فوق‌العاده اعزامی به قم و بالعکس را به پنج رام افزایش دهد . ولی ، برنامه چهار قطار به سمت مشهد نیز لغو گردید که بر اساس گزارش که من دریافت کردم با پیامک به مسافران اطلا‌ع‌رسانی شده‌است . ولی ، قطعا موجب ناخشنودی آنان شده‌است .
ساعت ۲ بعدازظهر به منظور ارزیابی عینی آزادراه تهران – قم به سمت قم عزیمت کردم . تا راهداری نعل‌بندان در نیمه راه رفتم و مطمئن شدم که تمامی در راه‌ماندگان رها شده‌اند و خط قم – تهران روان لیکن ، خط تهران – قم با مشکلاتی مواجه بود . در راهداری ، به همکاران راهدارم که شبِ گذشته تا صبح نخوابیده بودند ، خدا قوت گفتم و از آنها گزارش کارها را گرفتم و برخی هما‌هنگی‌ها را انجام دادم .
هر چند امکان عبور با احتیاط وجود دارد لیکن ، پیشنهاد پلیس این است ، با توجه به سردی فوق‌العاده امشب و امکان رخداد تصادف‌های زنجیره‌ای بهتر است راه را مسدود کند . البته تصمیم این موضوع بر عهده پلیس است . حدود ساعت ۷:۲۰ بعدازظهر به آخرِ جلسه دولت رسیدم . با توجه به سنگینی برف ، از ابتدای صبح از تعدادی از پیمانکارانی که در مسیر با وزارت‌خانه همکاری دارند خواسته بودیم که امکانات‌شان را برای پاکسازی محور تهران – قم گسیل دارند . در این ارتباط باید از پیمانکاری محمدیان سپاس بگویم که جوانمردانه وارد شد .
تا اینجا گزارشی بود که تمایل داشتم به مردم عزیز ارائه کنم . لیکن ضروری است که چند نکته کلیدی را نیز با هموطنان در میان بگذارم . مطلع شدم که در برخی رسانه‌ها آمده‌است که دستگاه‌ها غافل‌گیر شدند . قطعا این‌گونه نبود . اجازه دهید قدری صحنه را برای شما توصیف کنم .
حجم ترافیک عبوری از ورودی‌‌ها و خروجی‌های تهران بسیار زیاد است . اکثر جاده‌ها بیش از ظرفیت طراحی‌شان زیر بار هستند . طبیعی است که تاب‌آوری آنها در برابر تغییرات جوی سنگین و یا هر تغییر ناگهانی ، بسیار محدود است . مشکل فرهنگ عمومی رانندگی نیز در چنین شرایطی خود را نشان می‌دهد . علیرغم اینکه از دیروز بعد از ظهر اطلاعیه‌ها هواشناسی، پلیس و راهداری مبنی بر خودداری از سفرهای غیر ضرور و تجهیز خودروها به زنجیر چرخ و سایر تمهیدات بود ، در طول مسیر حتی یک مورد خودرو با زنجیر چرخ مشاهده نکردم .
پرآشکاراست که خودروهای سبک با لاستیک‌ها صاف در همان آغاز در جاده‌های لغزنده چه وضعیتی پیدا می‌کنند و چگونه هم خود را گرفتار و هم جاده را مسدود می‌کنند . طبیعی است که با اولین سدِّ معبر با توجه به بارش سنگین برف و کولاک ، ما بقی خودروهایی که مجهز هم هستند امکان عبور پیدا نمی‌کنند و وضع همین می‌شود که شد . و گرنه هم پلیس ، هم نیروهای هلال احمر و هم راهداری هر یک تمام تلاش خود را پاک کردن جاده‌ها ، نمک پاشی ، امدادرسانی و مدیریت ترافیک از قبل انجام داده و آمادگی گامل داشتند . لیکن ، مدیریت جاده با هزاران خودرو در حال عبور ، در صورتی عملکرد مناسب خواهد داشت که همه همکاری و همه به قواعد پایبند باشند .
نکته‌ی دوم ، ضعف سیستم جایگزین و به عبارتی پدافند غیر عامل برای حمل‌ونقل عظیم تهران است . روزانه بیش از پانصدوپنجاه‌هزار خودرو به تهران وارد و خارج می‌شوند . آیا امکان جلوگیری از تردد این عدد عظیم و ورود آنها به جاده‌ها می‌توان گرفت . آیا امکان اقامت این عدد بزرگ در شهرهای مبدا و یا مقصد وجود دارد؟ حداکثر در چنین مواقعی تا حدی تعداد آن کاهش یابد ولی، تردد قابل ممانعت نیست .
از ابتدای مسئولیتم تاکنون با طرح قطار حومه‌ای هم در پی کاهش مصرف انرژی ، کاهش آلودگیِ هوا و ایمنی و رفاه حومه‌نشینان بودم و هم در پی آن بودم که در چنین روزهایی قطار به کمک جاده بیاید و امکان دسترسی ایمن مردم به مقاصدشان را برای سفرهای ضروری فراهم سازد . هرچند موضوع در برنامه‌ی ششم به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید لیکن ، نه در سال ۹۶ اعتباری برای آن منظور شد و نه در سال ۹۷ تا این لحظه در لایحه بودجه و گزارش کمیسیون تلفیق رقمی برای آن پیش‌بینی شده‌است .
امیدوارم ، که چنین روزهای سختی یادآور این نکته در سطح رییس جمهوری ، دولت و مجلس باشد تا برای تهران و سایر کلان‌شهرهای ایران و حومه‌شان یک سیستم حمل‌ونقل حومه‌ای ریلی مطابق آنچه در برنامه‌ی ششم پیش‌بینی شده را تامین مالی کنند . از اینکه تا این حد دولت و مجلس دچار روزمرگی شده‌اند و تا این میزان توان اندیشه و اجرای طرح‌های زیربنایی را از دست داده‌اند ، برای ایران نگرانم .
نکته‌ای هم می‌خواهم به همکاران خود بگویم و آن اینکه بی‌دریغ از آنان سپاس دارم . آنان در این روزهای سخت مردانه قامت خدمت می‌بندند ، سخن‌های درشت و سخت می‌شنوند و علیرغم سختی معیشت‌شان از هیچ فداکاری دریغ نمی‌کنند . سخت‌تر آنکه علیرغم پی‌گیری‌ها بی‌وقفه‌ی مدیرعامل راه‌آهن و من و هم‌چنین راهداری برخی از آنان دریافت حقوشان نیز به‌تعویق افتاده‌است . چه توان کرد که نظام بودجه‌ی کشور بیشتر به تشکیلات توزیع یارانه و اعانه تبدیل شده و حتی پشتیبانی از راهبری معمولی و تجهیز سیستم‌های زیربنایی کشور چون راه‌آهن و راهداری نیز با گرفتاری روبرو شده‌است .
پایان
عباس آخوندی – ۹ بهمن‌ماه ۹۶
منبع: پرتال جامع اطلاعات تخصصی صنعت حمل و نقل :: www.iranway.com ::
دیدگاه‌ها
اولین دیدگاه را دربارهٔ این خبر بنویسید.