به گزارش پرتال حمل و نقل ، به دنبال انتشار پاره‌‌ای از مطالب جسته و گریخته در فضاهای مجازی و رسانه‌‌های محترم و قضاوت‌های گاهاً ناصواب ، برآن شدم در حد وسعت فنی و تجربیاتم جهت تنویر افکار عمومی ، علاقمندان ، منتقدان منصف نکاتی عرض کنم ؛ البته باور دارم که این برخوردها نهایتا به توسعه فکری جوامع منجر شده و حکایت از بالندگی جامعه مطالبه‌گر دارد و در بستر این بگومگوها است که فرهنگ عمومی عمق پیدا کرده و ارتزاق می‌کند .
از چند دهه قبل پیرو قانون احداث آزادراهها پس از مطالعه توجیه فنی اقتصادی ، اجتماعی و…که توسط مشاور ذی‌صلاح در قالب مطالعات امکان‌‌سنجی مراحل تصویب را گذرانده باشد به‌‌صورت احداث و بهرهبرداری مشارکتی به اصطلاح BOT (ساخت ، بهرهبرداری و انتقال) با بخش خصوصی در قانون بودجه سنواتی درج شده است ، از این رو بعد از انقلاب ، هیچ آزادراهی در کشور ساخته نشده ، نمی‌شود و نخواهد شد که طرف مشارکتی نداشته باشد ؛ نسبت مشارکت بر مبنای فواید اقتصادی و مالی طرح پروژه تعیین میشود . فواید اقتصادی ، مزایای حاصله از آن به نفع دولت و مردم شامل کاهش تصادفات ، زمان سفر ، مصرف سوخت ، آلودگی ، تسهیل در حمل ونقل و ….. است.
فایده مالی طرح ، شامل اخذ عوارض و خدمات بین‌‌راهی و … که در مدت دوران بهرهبرداری که ترجیحا نباید از ۲۰ سال تجاوز کند ، به جیب سرمایه گذار/گذاران می‌رود (برگشت اصل مبلغ سرمایه گذاری +سودبانکی به میزان نرخ سود رایج بلندمدت+۳درصد سود تشویق) از این‌‌رو پرداخت عوارض از طرف کاربران موضوع مهمی است که اگر دچار خدشه شود ، باید پرونده ساخت آزادراهها را با توجه به هزینه سنگین تامین آن از طرف دولت‌ها باید بسته شود و با عدم رغبت سرمایهگذاری مواجه خواهیم شد .
تردد از آزادراهها در مقایسه تردد از جاده موجود به نفع کاربران بوده و صرفه‌‌جویی مستقیم و غیرمستقیم در کاهش هزینه سوخت ، کاهش استهلاک وسیله نقلیه ، کاهش زمان سفر ، کاهش احتمال تصادفات را در طول زمان خواهند چشید ؛ این در مورد آزادراه تبریز – سهند حداقل کاهش مصرف سوخت ۲ الی ۳ لیتر (بسته به ترافیک) .
پیشرفت فیزیکی و روند اجرایی طرح
درسال‌‌های اخیر بحثی در ستاد وزارت راه و شهرسازی، معاونت برنامه‌ریزی و اقتصاد حمل و نقل ، در خصوص سویچ کردن پروژهای دولتی بزرگراهی به آزادراهی ، سرمایهگذاری کلید خورد که از این طریق چند پروژه در کشور به این صورت با تغییر در مشخصات و مطالعه مجدد ، که پروژه تبریز – سهند و قطعات ۳ و ۴ پروژه مراغه – هشترود در استان ما جزو این پروژه‌‌ها بودند که به لحاظ عدم توان پرداخت مطالبات پیمانکار تبدیل به سرمایهگذاری شد. لذا ازآن تاریخ به بعد اجرای پروژه تبریز – سهند سرعت گرفت طوری که از ابتدای ۹۷ پروژه در مدت نزدیک یک و نیم دهه فقط ۳۷ درصد پیشرفت فیزیکی داشت که از این تغییر به بعد و همزمان پرداخت بموقع تعهدات سهم دولتی (توسط شرکت عمران شهرهای جدید) و پیگیری جدی و مستمر مقامات استانی در رفع گیروگورهای پروژه و مساعدت و همراهی در روند اجرایی پروژه با سرعت خوبی اجرا شد که درمدت دو و نیم سال بیش از ۶۰ درصد پروژه اجرا شد .
مشخصات فنی پروژه (اطلاعات کلی)
توپوگرافی (ناهمواری‌‌های) این محور جز محورهای کوهستانی سخت محسوب میشود ، لذا وجود شیب به لحاظ قرارگیری در دامنه های صعب‌العبور رشته کوه سهند ، اجتناب‌ناپذیر است . از طرفی ارتفاع مبدا-مقصد در این آزادراه (بین لاله ۱۴۴۰ متر از سطح دریا و میدان شهید باکری عزیز در ورودی شهر سهند ۱۷۴۰متر است) یعنی اختلاف ارتفاع بین این دو نقطه بیش از ۳۰۰ متر است ، که با یک محاسبه ساده است متوسط شیب عمومی ۲/۳ درصد است،(فاصله مستقیم۱۵۰۰۰متر است)
مشاور طراح در مقاطعی خواسته طول شیب را کمتر کند تا خودروها به اصطلاح عامیانه از نفس نیافتن ، با در نظر گرفتن احجام عملیات خاکی در یک تصمیم و قضاوت مهندسی در مقاطعی به اجبار جهت رعایت سرعت طرح ۸۵ درصدی تَن به طراحی شیب‌‌های منفی و شیب نزدیک به صفر داده و بلافاصله به شیب ۶ درصدی مجاز تن داده که قصد داشته با کم کردن طول شیب ، بتواند به این مشکل فائق آید که منطقی به نظر می‌‌رسد .
مقطع عرضی آزادراه یعنی تعداد خطوط ، عرض خطوط ۳/۶۵ متری ، شانه‌‌های طرفین و فاصله آرامش سمت چپ نیوجرسی ها ، هیچ مغایرتی با استانداردهای نشریه ۴۱۵ (آیین نامه طراحی راه ها) ندارد نیوجرسی (گاردبلوک) و گاردریل‌‌ها هر دو جز تجهیزات راه محسوب میشود که عوامل اجرایی و فنی به تناسب تشخیص می‌تواند از هر دو یا از یکی بسته به تشخیص و هزینه و … استفاده کنند .
وزارت راه شهرسازی ملزم به تامین روشنایی برای جاده‌‌ها ، آزادراهها ، بزرگراه‌‌ها نیست ؛ چون کیفیت خط کشی ، علایم افقی ، عمومی در شب به لحاظ استفاده از گلاسبید از بازتاب کافی برخوردارند ، اگرمحدویت مالی و مشکل تامین برق نباشد ، اجرای سیستم روشنایی مخصوصا در محور ارتباطی میان مادرشهر و شهر اقماری حتما توصیه میشود ، اما نداشتن روشنایی دلیل بر غیراستاندارد بودن نیست .
راهداری ، خصوصاً راهداری زمستانی، موضوع مهمی است که تا استقرار سیستم نگهداری راه توسط سرمایه‌‌گذاران محترم ، وزیر محترم راه در مراسم افتتاح دستور فرمودند که امسال راهداری این محور توسط اداره کل راهداری در قالب تفاهم‌نامه‌‌ای میان شرکت عمران شهر جدید سهند و اداره کل راهداری انجام شود . مشکلات راهداری زمستانی کمابیش در اکثربزرگراه‌‌های دنیا و حتی در کشورهای پیشرفته که از حداکثر استانداردها و تجهیزات راهی برخوردارند و هم خودروها کیفیت بالایی دارند نیز اتفاق میافتد که تصاویر زیر گویای این ادعاست ، لذا برای کاربران راه مخصوصا در فصل برف و یخبندان توصیه میشود بدون تجهیزات لاستیک یخ‌‌شکن و زنجیر چرخ اقدام به تردد نکنند که هم برای خودشان و هم برای دیگران و عوامل امدادی در امدادرسانی مشکل ایجاد نکنند .
ناگفته پیداست که قطعاً یک سری امکانات و تجهیزات همزمان با بهرهبرداری شامل خدمات رفاهی بین‌‌راهی نظیر پمپ بنزین و تکمیل اتصالات و ….. مشابه سایر آزادراه‌‌های افتتاح شده در کشور در طول زمان بهرهبرداری ایجاد و استقرار پیدا خواهد کرد .
ابوالقاسم سلطانی – کارشناس عالی و مدیرکل راه و شهرسازی استان آذربایجان شرقی
دیدگاه‌ها
اولین دیدگاه را دربارهٔ این خبر بنویسید.