به گزارش پرتال حمل و نقل ، برنامه وزیر پیشنهادی راه و شهرسازی برای توسعه صنعت حملونقل کشور در دولت سیزدهم اعلام شد .
این برنامه به صورت تخصصی و کارشناسی برای افزایش سهم صنعت حملونقل از اقتصاد کشور نگاشته شده است . مهم‌ترین شاخصی که می‌توان برای بررسی جایگاه حملونقل در اقتصاد ایران تعریف کرد ، سهم این بخش از کل اقتصاد کشور است .
در بسیاری از کشورهای توسعه یافته ، حملونقل بین ۶ تا ۱۲ درصد از تولید ناخالص داخلی را تشکیل می‌دهد ، اما گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس حاکی از آن است که بین سال‌های ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۳، بخش حملونقل به طور متوسط ۵/۶ درصد از تولید ناخالص داخلی ایران را به خود داده و البته این سهم در برخی سال‌ها کمتر از ۵ و در برخی سال‌ها بیشتر از ۶/۵ درصد بوده است .
اگرچه در سال‌های اخیر سهم این بخش از اقتصاد ملی رو به افزایش بوده است ، اما در مقایسه با اکثر اقتصادهای توسعه یافته و نیز بسیاری از اقتصادهای در حال توسعه سهم حملونقل از اقتصاد ایران به طور نسبی پایین است . این موضوع نشان می‌دهد که این بخش پتانسیل بالایی برای رشد سریع نسبت به اقتصاد ملی دارد و توجه به مزین‌های جغرافیایی ایران و نیز نیازهای روزافزون اقتصاد کشور به توسعه حملونقل و زیرساخت‌های مدرن ، این بخش می‌تواند در صورت انجام حمایت‌های لازم رشد سریع‌تری داشته باشد .
بنابراین این برنامه با توجه به احکام اسناد بالادستی ، راهبردهای کلانی را برای توسعه بخش حملونقل پیش‌بینی کرده که شامل شفاف‌سازی اقتصاد و سالم‌سازی آن با تسھیل فرآیندھا و رفع موانع کسبوکار با رویکرد شفافیت و قانون محوری ، توجه به الزامات رشد اقتصادی شتابان و پایدار و اشتغال‌زا ، ایجاد تحول ساختاری و یکپارچه‌سازی حمل و نقل و لجستیک کشور ، افزایش حجم ترانزیت (خارجی) و دستیابی به سھم بیشتر از بازار حملونقل بین‌المللی با بھره‌گیری از ابزار دیپلماسی حمل و نقل ، توسعه و اصلاح شبکه حملونقل با توجه به نگرش شبکه‌ای به توسعه محورھا ، آمایش سرزمین و ملاحظات دفاعی‐امنیت و سودآوری ملی ، موقعیت ترانزیتی کشور و تقاضا، ترغیب سرمایه‌گذاری بخش غیردولتی ، تسھیل و تسریع اجرای طرح‌ھا ، افزایش رضایتمندی و اقبال عمومی ، توسعه و نگھداری و بھره‌برداری صحیح زیرساخت‌ھا ، تسھیل تجارت و رقابت‌پذیر کردن فعالیت‌ھای حملونقل از طریق ایجاد پارک‌ھای لجستیک و پایانه‌ھا ، تھیه طرح جامع حملونقل در یک برنامه کوتاه‌مدت و تخصیص اعتبارات به پروژه مطابق اولویت‌ھای طرح جامع و افزایش سھم حملونقل ریلی با استقرار نظام چندوجھی حملونقل و ایجاد و توسعه مراکز لجستیک ریلی می‌شود .
در این برنامه ، با استفاده از تحلیل SWOT سعی بر ان شده تا با شناسایی صحیح نقاط قوت ، ضعف ، فرصت و تهدید بهترین و کاراترین راهکارهای موجود برای توسعه صنعت حملونقل در ایران پیشنهاد شود . بر این اساس می‌توان گفت که نقاط قوت صنعت حملونقل در ایران شامل موقعیت جغرافیایی کشور و قرارگرفتن در مسیر تعداد زیادی از کریدورھای ترانزیتی ، دسترسی به بازارھای مستعد کشورھای منطقه به ویژه عراق و افغانستان ، دسترسی ایران به آسیای میانه ، روسیه و اروپا با توجه به موقعیت ممتاز ژئوپلیتیک کشور و امنیت مستقر در آن ، وجود دانش فنی و ظرفیت‌ھای بالای مھندسی و تخصصی در زمینه ساخت وسازھا به ویژه راه ، ریل و ابنیه فنی پیچیده، وجود اسناد بالادستی و ظرفیت‌ھای قانونی مناسب در ھر دو حوزه مسکن و حملونقل ، انجام مطالعات طرح جامع حملونقل کشور ، در اولویت قرار گرفتن توسعه راه ھا در ھمه اسناد بالادستی به ویژه سیاست‌ھای ابلاغی مقام معظم رھبری ، طراحی و اجرای طرح توسعه راه‌ھای روستایی برای استفاده حداکثری از ھمه ظرفیت‌ھای ممکن جھت آسفالت و بھسازی راه‌ھای روستایی و وجود ظرفیت‌های قانونی برای تهاتر بدهی پیمانکاران و نقاط ضعف آن شامل وجود پروژه‌های نیمه تمام متعدد، هزینه‌بر شدن نگهداری جاده‌ها ، افزایش تورم و استفاده دولت از اسناد خزانه با سررسید چند ساله ، پایین بودن نرخ بازگشت سرمایه برای جلب مشارکت بخش غیردولتی در سرمایه‌گذاری بر روی زیرساخت‌ھای حملونقل ، وجود برخی مداخالت که ضریب بھره‌وری اقتصادی واقعی پروژه‌ھا در حوزه حمل ونقل را پایین آورده و فرسودگی بخش قابل توجهی از ناوگان حملونقل جاده‌ای می‌شود .
از سوی دیگر می‌توان از موقعیت ممتاز جغرافیایی کشور در زمینه ترانزیت و ھمچنین امکان تبدیل ایران به مرکز تردد بار و مسافر ترانزیتی در قلب منطقه ، جذاب بودن بازار ایران برای شرکت‌ھای ھواپیمایی و اعتبار بنگاه‌ھای ھوایی ایران علیرغم تحریم‌ھای چھار دھه اخیر ، ارزانی نسبی بھای خدمات در مقایسه با سایر کشورھا ، وجود جاذبه‌ھای توریستی – تفریحی در نقاط مختلف کشور ، وجود ھزاران کیلومتر مرز آبی در شمال و جنوب کشور و امکان ھاب شدن بندرھا کشور در شمال و جنوب و وجود زیرساخت اولیه و جایگاه ویژه راه آھن ایران به عنوان یکی از کریدورھای مھم جھانی برای دسترسی به بازارھای جدید صادراتی در خاورمیانه ، آسیای مرکزی ، کشوھای قفقاز ، آسیا ، روسیه ، اروپا و سایر نقاط جھان در امر مبادلات کالا به عنوان فرصت‌ها و از منازعات منطقه‌ای ، اعمال تحریم‌های بین‌المللی ، نارسایی نظامی ارزی و بانکی ، وجود رقبای قدرتمند منطقه‌ای ، مطالبات انباشته شده پیمانکاران و حمایت سیاسی و اجتماعی از حملونقل جاده‌ای در مقابل حملونقل ریلی به عنوان تهدیدهای پیش روی صنعت حملونقل ایران نام برد .
برنامه های وزیر پیشنهادی راه و شهرسازی در حوزه حمل و نقل
به همین دلیل ایجاد تحول در اقتصاد حملونقل اولین راهکار برنامه وزیر پیشنهادی راه و شهرسازی است که شامل اقداماتی مانند اصلاح ساختار و نظام کسب و کار در سازمان‌ھا و شرکت‌ھای تابعه بخش حملونقل و چابک‌سازی اقتصادی آن ھا به منظور کاھش اتکا بر بودجه‌ھای دولتی ، آماده‌سازی لایحه جذب سرمایه برای توسعه پروژه‌ھای زیرساختی به‌منظور متحول کردن نظام جذب سرمایه ، نظام‌مند کردن مکانیزم قیمت گذاری ، عوارض و تعرفه‌ھای حملونقل بار و مسافر داخلی با رویکرد حداکثر سازی مازاد منافع مصرفکنندگان ، توسعه ھوانوردی عمومی و فعالسازی فرودگاه‌ھای غیرفعال و کم تردد ، بازبینی و بھبود مدل کسبوکار فرودگاه‌ھا به منظور افزایش سھم درآمدھای غیر ھوانوردی، اصلاح مقررات و ضوابط جھت الزام شرکت‌ھای ھواپیمایی به اصلاح ساختار کسبوکار منجر به کاھش ھزینه‌ھای عملیاتی و قیمت بلیت ، سیاست‌گذاری و تسھیل سازوکار به منظور تجمیع ، یکپارچه‌سازی و ادغام شرکت‌ھای کوچک و متوسط مقیاس حوزه حملونقل بار و مسافر برای تبدیل به مجموعه‌ھای بزرگ در بخش‌ھای مختلف و برنامه‌ریزی به منظور تأمین مالی این مجموعه‌ھا با استفاده از ابزارھایی مانند بازار سرمایه و بازار بدھی، پیگیری مشکلات حقوقی و اقتصادی سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در حملونقل با رویکرد افزایش تعاملات بین‌المللی به منظور افزایش سرمایه‌گذاری خارجی در این حوزه و ورود شرکت‌ھای بین‌المللی به حوزه حملونقل کشور و در نهایت تأمین مالی و کاھش اتکا به بودجه‌ھای عمومی در پروژه‌ھای توسعه ای از طریق استقرار کامل «صندوق توسعه حمل ونقل کشور» و درآمد پایدار آن ، مدیریت دارایی‌ھا و انتشار صکوک جھت تأمین مالی پروژه‌ھای زیربنایی کشور و استفاده از مدل‌ھای مالی BOT و BLT در عقد قراردادھا و روش‌ھای مشارکت در بخش خصوصی و دولتی مانند PPP می‌شود .
توسعه حمل و نقل و تجارت بین المللی مبتنی بر دیپلماسی حملونقل ، نگهداری و توسعه زیرساخت‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری حملونقل و لجستیک مبتنی بر تحلیل تقاضا و میزان تأثیرگذاری بر حرکت پذیری ، ایجاد راه مناسب برای روستاهای کشور ، نوسازی ناوگان حمل ونقل ، افزایش ایمنی در بخشه ای مختلف حملونقل ، ایجاد تحول ساختاری و یکپارچه‌سازی نظام حملونقل و لجستیک کشور ، تسهیل فرآیندها و رفع موانع کسب و کار با رویکرد کاربر محور ، ارتقای سطح ارائه خدمات حملونقل ، توسعه حملونقل یکپارچه ، بهره‌ور و سبز و ایجاد نظام‌های اختصاصی اجرای طرح‌های حملونقل از دیگر سرفصل‌های موجود در برنامه وزیر پیشنهادی راه و شهرسازی است که برای هرکدام جزییات فراوانی نیز ذکر شده است . گفتنی است مشروح برنامه‌های پیشنهادی برای هریک از مدهای حمل‌ونقلی در اخبار جداگانه منتشر خواهد شد .
دیدگاه‌ها
اولین دیدگاه را دربارهٔ این خبر بنویسید.