به گزارش پرتال حمل و نقل ، با تأکید رئیس‌جمهوری بر تسریع در فعال‌سازی مسیرهای جایگزین واردات و استفاده حداکثری از ظرفیت کشورهای همسایه برای تأمین کالاهای اساسی ، توجه سیاست‌گذاران بیش از گذشته به کریدورهای شمالی و شرقی کشور و نقش مناطق آزاد در مدیریت جریان تجارت و ترانزیت معطوف شده است .
در شرایطی که تنوع بخشی به مسیرهای تأمین کالا و کاهش وابستگی به مبادی محدود وارداتی به یکی از ضرورت‌های راهبردی کشور تبدیل شده ، مناطق آزاد انزلی و سرخس به عنوان دو نقطه کلیدی در کریدورهای بین‌المللی شمال ـ جنوب و شرق ـ غرب ، بیش از هر زمان دیگری در کانون توجه قرار گرفته‌اند .
آغاز فصل جدید در مدیریت کریدورهای تجاری
رئیس‌جمهوری در نشست هماهنگی تسریع تأمین کالاهای اساسی ، ضمن تأکید بر توسعه مسیرهای جایگزین تجاری از طریق بنادر شمالی ، خواستار بررسی میزان آمادگی مناطق شمالی و شرقی برای ایفای نقش مؤثرتر در مبادلات تجاری کشور شد .
این رویکرد در شرایطی مطرح می‌شود که هرگونه اختلال در مسیرهای سنتی تجارت می‌تواند زنجیره تأمین کالاهای اساسی را تحت تأثیر قرار دهد . از همین رو ، توسعه کریدورهای جایگزین از یک برنامه توسعه‌ای به یک ضرورت راهبردی برای اقتصاد کشور تبدیل شده است .
منطقه آزاد انزلی؛ حلقه‌ای که سال‌ها نادیده گرفته شد
مصطفی طاعتی‌مقدم، مدیرعامل منطقه آزاد انزلی ، با اشاره به ظرفیت‌های موجود این منطقه اظهار کرد : کریدورهای شمالی از سال‌ها قبل در برنامه‌های توسعه‌ای کشور مطرح بوده‌اند ، اما به دلیل شکل‌گیری روابط تجاری و عادت فعالان اقتصادی به استفاده از مسیرهای سنتی ، ظرفیت‌های ترانزیتی شمال کشور کمتر مورد بهره‌برداری قرار گرفته است .
وی افزود : منطقه آزاد انزلی از معدود نقاط کشور است که به‌صورت همزمان به بندر ، راه‌آهن ، فرودگاه و شبکه بزرگراهی دسترسی دارد و به همین دلیل از ظرفیت کم‌نظیری برای توسعه حمل‌ونقل چندوجهی برخوردار است .
ظرفیت کامل کریدوری در شمال کشور
به گفته مدیرعامل منطقه آزاد انزلی ، دو مجتمع بندری انزلی و کاسپین در مجموع امکان جابه‌جایی حدود ۸ میلیون تن کالا را فراهم کرده‌اند و این ظرفیت با توسعه زیرساخت‌ها و سرمایه‌گذاری‌های جدید قابلیت افزایش بیشتری نیز خواهد داشت .
وی تأکید کرد که منطقه آزاد انزلی با بهره‌گیری از مزیت‌های قانونی ، زیرساخت‌های حمل‌ونقلی و حضور بخش خصوصی ، آمادگی دارد سهم بیشتری در جابه‌جایی کالا و پشتیبانی از تجارت خارجی کشور برعهده بگیرد .
سؤال بزرگ ؛ چرا ظرفیت‌های شمال هنوز فعال نشده‌اند ؟
طاعتی‌مقدم در ادامه به برخی موانع موجود اشاره کرد و گفت : حضور محدود شرکت‌های مدیریت صادرات و فورواردرها ، برخی محدودیت‌های گمرکی ، نبود راهبرد مشخص برای تنوع‌بخشی به مسیرهای حمل‌ونقلی کشور و همچنین کندی تکمیل برخی زیرساخت‌های ریلی و جاده‌ای ، از جمله چالش‌هایی است که مانع بهره‌برداری کامل از ظرفیت‌های شمال کشور شده است .
به گفته وی ، برای افزایش سهم منطقه آزاد انزلی در جابه‌جایی کالا ، افزایش ساعت کاری ، تأمین تجهیزات ، تقویت نیروی انسانی و تسریع سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های حمل‌ونقلی ضروری است .
هماهنگی بین‌دستگاهی برای تأمین کالا
مدیرعامل منطقه آزاد انزلی با اشاره به ضرورت همکاری دستگاه‌های اجرایی گفت : طی سال‌های گذشته جلسات کارشناسی و کارگروه‌های مشترکی میان منطقه آزاد ، استانداری ، بنادر ، راه‌آهن ، گمرک ، فرودگاه و تشکل‌های بخش خصوصی برگزار شده است .
وی هدف از این هماهنگی‌ها را ایجاد درک مشترک برای خدمات‌رسانی بهتر به فعالان اقتصادی و تسهیل فرآیند تأمین کالاهای اساسی عنوان کرد و افزود : در شرایط کنونی ، همکاری بین دستگاه‌ها بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کرده است .
سرخس ؛ دروازه شرقی تجارت ایران
در کنار ظرفیت‌های شمال کشور ، منطقه آزاد سرخس نیز به عنوان یکی از مهم‌ترین گره‌های لجستیکی شرق ایران در حال تبدیل شدن به یکی از محورهای اصلی راهبرد جدید تجاری کشور است .
رسول رئیس‌جعفری ، مدیرعامل سازمان منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی سرخس، با اشاره به موقعیت راهبردی این منطقه گفت : سرخس در محل تلاقی کریدورهای بین‌المللی شمال ـ جنوب و شرق ـ غرب قرار گرفته و از ظرفیت بالایی برای ایفای نقش در تجارت و ترانزیت منطقه‌ای برخوردار است .
جهش ترانزیتی از ۴.۸ میلیون تن به ۱۵ میلیون تن
رئیس‌جعفری با اشاره به وجود ۵۰ کیلومتر خطوط ریلی ، اتصال به شبکه ریلی آسیای میانه ، ده‌ها سکوی تخلیه و بارگیری و پروژه‌های جدید کانتینری گفت : ظرفیت فعلی منطقه حدود ۴.۸ میلیون تن در سال است که با اجرای طرح‌های توسعه‌ای و سرمایه‌گذاری‌های جدید می‌تواند به بیش از ۱۵ میلیون تن افزایش یابد .
وی افزود : سرخس نه تنها دروازه ورود کریدور شرق ـ غرب محسوب می‌شود ، بلکه یکی از حلقه‌های کلیدی در مسیر شمال ـ جنوب نیز به شمار می‌رود .
حلقه مفقوده ؛ اتصال سرخس به چابهار
به اعتقاد کارشناسان ، اتصال ریلی سرخس به چابهار یکی از مهم‌ترین پروژه‌های لجستیکی کشور است که می‌تواند جایگاه ایران را در زنجیره ترانزیت منطقه‌ای متحول کند .
این اتصال امکان شکل‌گیری یک مسیر یکپارچه از آب‌های آزاد اقیانوسی تا آسیای میانه و چین را فراهم کرده و ظرفیت‌های جدیدی را برای تجارت و ترانزیت کشور ایجاد خواهد کرد .
نیاز سرخس به نگاه ملی
مدیرعامل منطقه آزاد سرخس معتقد است زیرساخت‌های موجود این منطقه ، از جمله فرودگاه ، شبکه جاده‌ای ، مرکز بزرگ ریلی ، انبارها و سردخانه‌ها ، زمینه تبدیل سرخس به قطب اقتصاد لجستیک‌محور کشور را فراهم کرده است . آنچه امروز بیش از هر چیز مورد نیاز است، حمایت ملی و تسریع در رفع موانع اجرایی و اداری است تا ظرفیت‌های ایجادشده بتوانند به ارزش افزوده اقتصادی تبدیل شوند .
مقررات دست‌وپاگیر ؛ تهدیدی برای مزیت‌های رقابتی
رئیس‌جعفری همچنین خواستار بازنگری در برخی مقررات و رویه‌های موجود شد و گفت : برخی تعرفه‌ها و فرآیندهای اداری ، فضای کسب‌وکار و ترانزیت را با چالش مواجه کرده‌اند و حذف آنها می‌تواند به افزایش جذابیت مسیرهای عبوری از ایران کمک کند .
آزمون بزرگ سیاست‌گذاران
کارشناسان حوزه حمل‌ونقل معتقدند تحولات اخیر و تأکید دولت بر فعال‌سازی مسیرهای جایگزین واردات ، فرصتی کم‌سابقه برای افزایش نقش کریدورهای شمالی و شرقی کشور در تجارت منطقه‌ای ایجاد کرده است ؛ فرصتی که تحقق آن مستلزم تکمیل زیرساخت‌های حمل‌ونقلی ، اصلاح مقررات ، افزایش هماهنگی بین دستگاه‌های اجرایی و حمایت مؤثر از سرمایه‌گذاری بخش خصوصی خواهد بود .
اکنون انزلی در شمال و سرخس در شرق، به عنوان دو محور مهم در نقشه جدید تجارت کشور شناخته می‌شوند ؛ محورهایی که می‌توانند در صورت رفع موانع موجود ، سهم قابل توجهی در تأمین کالا ، توسعه ترانزیت و افزایش درآمدهای لجستیکی کشور ایفا کنند .
منبع: پرتال حمل و نقل
دیدگاه‌ها
اولین دیدگاه را دربارهٔ این خبر بنویسید.