بار سفر را بسته و وعده داده است که شب سال نو در کنار خانواده و در زادگاهش خواهد بود اما هرچه سایت‌ها را بالا و پایین می‌کند و هرچه با این شماره و آن شماره تماس می‌گیرد، پاسخ دلخوش‌کننده‌ای نمی‌گیرد.
بلیت هواپیما در همه مسیرها فروخته شده و تنها گزینه پیش رویش، بلیت‌های محدودی است که برخی آژانس‌ها، با نرخی چند برابر قیمت معمول می‌فروشند؛ بلیت‌هایی که برای او حکم کیمیا را دارند. حالا باید تصمیمش را بگیرد؛ بلیت را بخرد یا سفر را فراموش کند؟!… این حکایت تکراری تحمیل نرخ‌های نجومی بر بسیاری از مردم در شب‌های تعطیلات است.
در حالی که هنوز بیش از ۲ ماه به نوروز باقی مانده است، مراجعه به سایت برخی شرکت‌های هواپیمایی نشان می‌دهد بلیت برخی مسیرهای پرتردد مانند تهران ـ مشهد و تهران ـ بندرعباس در تاریخ‌های پرترددی مانند ۲ روز آخر اسفند و هفته نخست سال ۹۵ فروخته شده و ظرفیت مسافر این مسیرها تکمیل شده است، این در حالی است که برخی آژانس‌های مسافرتی، هنوز بلیت این مسیرها را با نرخ‌های متفاوت از نرخ‌های موجود در سایت شرکت‌ها عرضه می‌کنند.
این مسئله نگرانی‌ها درباره افزایش بی‌حد و مرز قیمت‌ها در روزهای پایانی سال را افزایش داده است، به ویژه با توجه به اینکه در ماه‌های گذشته با اجرای قانون آزادسازی در ۱۷۰ مسیر پروازی، دیگر نرخ مصوب و مشخصی برای ارزیابی تخلفات وجود ندارد. در واقع با اجرای آزادسازی نرخ بلیت، تعیین قیمت بر عهده شرکت‌های هواپیمایی گذاشته شده تا هر شرکت با ارائه قیمت‌های رقابتی و خدمات مناسب، نسبت به جذب مسافر اقدام کند.
مقصود اسعدی‌سامانی، دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی در پاسخ به نگرانی‌ها درباره اعمال مدیریت نرخ بلیت برای ایام نوروز یادآوری کرده است که شرکت‌ها با توجه به شرایط بازار و قیمت تمام شده، تلاش می‌کنند نرخ‌های مناسبی را تعریف و به مسافران عرضه کنند. او نرخ‌هایی که در حال حاضر به صورت مستقیم از طرف شرکت‌های هواپیمایی و از طریق دفاتر مجاز فروش و سایت آنها عرضه شده را نرخ‌های مناسبی می‌داند و وعده داده است بلیت‌های ایام نوروز نیز با همین دامنه قیمتی فعلی به فروش برسد.
به گفته سامانی، با اجرای آزادسازی نرخ بلیت، سازمان هواپیمایی کشوری به‌عنوان نهاد حاکمیت صنعت هوانوردی به جای تعیین نرخ‌های تکلیفی، بر قیمت بلیت شرکت‌ها نظارت خواهد کرد. آنطور که او توضیح می‌دهد، بر اساس دستورالعمل آزادسازی، مسیرهایی که مشمول دستورالمعل آزادسازی شدند تنها پروازهای برنامه‌ای هستند و پروازهای چارتری را شامل نمی‌شوند؛ این شرایط موجب می‌شود به‌تدریج شرکت‌های هواپیمایی رویکرد خود را در زمینه نوع فعالیت انتخاب کنند.
هشدار نسبت به شکل‌گیری بازار سیاه
وعده نظارت بر ارائه بلیت پروازهای ایام نوروز در حالی داده شده که با توجه به اتمام بلیت در برخی مسیرها، برخی نگرانی‌ها درباره شکل‌گیری بازارسیاه در میان کارشناسان ایجاد شده است. حمید نجف، کارشناس حمل‌ونقل هوایی در گفت‌وگو با صمت یادآوری می‌کند که اگر در شرکت‌های هواپیمایی بزرگ، بلیت برخی مسیرهای نوروزی از حالا تکمیل شده، این مسئله هشداری برای شکل‌گیری بازار سیاه بلیت در آستانه نوروز است و به احتمال زیاد بخش زیادی از بلیت‌ها در قالب چارتر به آژانس‌ها واگذار شده است.
وی معتقد است برای پیشگیری از این وضعیت، نخستین اقدامی که سازمان هواپیمایی می‌تواند انجام دهد. صدور بخشنامه‌ای خطاب به شرکت‌ها بود تا به آنها اعلام کند در بازه زمانی مشخصی، سایت فروش خود را برای ارائه بلیت نوروزی آماده کنند تا مردم به طور مستقیم و بدون واسطه، از شرکت‌ها خرید کرده و پول بلیت به‌طور مستقیم به حساب شرکت ریخته شود.
نجف در این باره توضیح داد: هر سال، زمان پیش‌فروش بلیت قطار و اتوبوس در رسانه‌ها اعلام می‌شود تا مردم قدرت برنامه‌ریزی داشته باشند اما درباره بلیت هواپیما هنوز به چنین مرحله‌ای نرسیده‌ایم که این مسئله عرصه را برای تخلف باز می‌گذارد. او با تاکید بر لزوم شفاف‌سازی در مسائل بازرگانی صنعت هوانوردی همچون حمل‌ونقل ریلی و جاده‌ای افزود: هنوز مافیای فروش و مافیای چارتر برای بلیت هواپیما تصمیم می‌گیرد و تا زمانی که این روال وجود دارد؛ نه آزادسازی نه هیچ امر دیگری نمی‌تواند مشکلات مالی شرکت‌ها را برطرف کند.
او با تاکید بر لزوم شفاف‌سازی شرکت‌ها درباره میزان بلیت فروخته شده برای ایام نوروز، در بیان راهکاری برای جلوگیری از تخلفات فروش بلیت، به‌ویژه در زمان آزادسازی و نبود قیمت مصوب گفت: زمانی که شرکت‌های هواپیمایی بازار دارند و در ایامی مانند نوروز که شرکت‌ها می‌توانند به‌طور مستقیم بلیت بفروشند، دلیلی برای سپردن فروش به آژانس‌ها وجود ندارد زیرا این کار، به منزله دلال‌تراشی و واسطه‌تراشی است. نجف درباره وعده‌های داده شده درباره نظارت سازمان هوپیمایی بر عرضه بلیت نوروز گفت: این سازمان امکان نظارت ندارد زیرا با آزادسازی، نرخ مصوب که ابزاری برای نظارت است را نداریم.
اگرچه دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی اعلام کرده که دامنه قیمت بلیت‌های نوروزی، دامنه فعلی است اما نجف هشدار می‌دهد که احتمال بروز تخلفاتی مانند بازار سیاه بلیت هواپیما وجود دارد، همچنان که در سال گذشته نیز این اتفاق افتاد. او یادآوری کرد: در بحث آزادسازی تنها شاهد افزایش قیمت‌ها به‌صورت یک‌طرفه از سوی شرکت‌ها بوده‌ایم و هیچ اتفاق تازه‌ای نسبت به سال گذشته رخ نداده که انتظار حذف بازار سیاه را داشته باشیم.
این کارشناس تاکید می‌کند که دولت و مجلس شورای اسلامی، نهادهایی هستند که می‌توانند با نظارت درست زمینه ایجاد بازار سیاه را از بین ببرند. به گفته او استفاده از سیستم فناوری اطلاعات برای یکپارچه‌سازی فروش بلیت، از الزامات شفاف‌سازی و جلوگیری از واسطه‌گری در فروش بلیت هواپیماست.
افزایش عرضه؛ راهکار جلوگیری از بازار سیاه
الزام دولت به ایجاد سیستم شفاف در ارائه بلیت هواپیما در حالی از سوی نجف پیشنهاد می‌شود که یکی از کارشناسان پیشکسوت صنعت هوانوردی کشور معتقد است افزایش عرضه در ایام نوروز می‌تواند مانع ایجاد بازار سیاه شود.
علیرضا منظری در پاسخ صمت با اشاره به اینکه آزادسازی نرخ بلیت زمینه‌ای است تا شرکت‌های هواپیمایی با تعیین نرخ مناسب و ارائه خدمات باکیفیت متعادل با نرخ، بتوانند در بازار رقابت سالم را به وجود آورد، افزود: در این حالت تعداد بیشتری از افراد جامعه در زمان‌های متفاوت سال می‌توانند از این نوع خدمات استفاده کنند. به همین دلیل شرکت‌های هواپیمایی باید بتوانند با برنامه‌ریزی مناسب و ایجاد تعادل بین عرضه و تقاضا در مسیرهای معین از ایجاد بازار سیاه جلوگیری کنند تا این اشکال برطرف شود زیرا این مشکل به‌طور معمول در چند مسیر هوایی پرتعدد و تقاضا وجود دارد که با افزایش عرضه یعنی برقراری پرواز بیشتر می‌توانند از گران‌فروشی جلوگیری کنند.
منظری در این زمینه افزود: شاید شرکت‌های هواپیمایی مدعی باشند به‌دلیل کمبود ناوگان هوایی نمی‌توانند پاسخگوی تقاضا در بازارهای خاص مانند ایام نوروز باشند که در این صورت، تنظیم بازار در چنین مواقعی برعهده دولت است. به گفته او، در همین زمینه سازمان هواپیمایی کشوری باید برای ایام نوروز مجوز پروازهای فوق‌العاده شرکت‌های هواپیمایی خارجی را در برخی مسیرهای هوایی افزایش دهد تا شرکت‌های هواپیمایی ایرانی، هواپیماهای بیشتری را در ایام خاص در مسیرهای هوایی داخلی پرتردد و پرتقاضا برنامه‌ریزی کنند زیرا با افزایش برنامه پروازی در این مسیرها، به‌طور قطع نسبت عرضه به تقاضا زیاد شده و موجب تعادل نرخ خواهد شد.
نگرانی‌ها درباره افزایش افسارگسیخته نرخ بلیت هواپیما در ایام نوروز در حالی از سوی کارشناسان مطرح می‌شود که چندی پیش، محمد خداکرمی، معاون سازمان هواپیمایی کشوری اعلام کرد این سازمان در حال برنامه‌ریزی و مذاکره با شرکت‌های هواپیمایی برای عرضه بلیت برای ایام نوروز است تا از تخلفات احتمالی جلوگیری شود؛ نظارتی که با توجه به نزدیک شدن به ایام نوروز و اتمام عرضه بلیت در برخی مسیرها مشخص نیست چه زمانی انجام خواهد شد.
منبع: پرتال جامع اطلاعات تخصصی صنعت حمل ونقل :: www.iranway.com :: به نقل از روزنامه گسترش صمت
دیدگاه‌ها
اولین دیدگاه را دربارهٔ این خبر بنویسید.