به گزارش پرتال حمل و نقل ، وزیر راه و شهرسازی با انتشار یادداشتی به مناسبت هفتم ادریبهشت «روز ایمنی حمل‌ونقل» تصریح کرد : ایمنی نه یک مؤلفه فرعی بلکه شرط بنیادین پایداری و کارآمدی نظام حمل‌ونقل محسوب می‌شود .
هفتم اردیبهشت‌ماه در تقویم رسمی کشور به عنوان «روز ایمنی حمل‌ونقل» نامگذاری شده است ؛ مناسبتی که فرصتی برای بازنگری در وضعیت ایمنی شبکه حمل‌ونقل ، ارزیابی سیاست‌ها و برنامه‌ها و تقویت همکاری میان دستگاه‌های مسئول و جامعه مدنی فراهم می‌آورد . در جهانی که جابه‌جایی انسان و کالا به یکی از ارکان اصلی توسعه اقتصادی و اجتماعی تبدیل شده است ، ایمنی نه یک مؤلفه فرعی بلکه شرط بنیادین پایداری و کارآمدی نظام حمل‌ونقل محسوب می‌شود .
تجربه جهانی نشان می‌دهد هرچه شبکه حمل‌ونقل از ایمنی بالاتری برخوردار باشد ، اعتماد عمومی به آن افزایش می‌یابد و در نتیجه بهره‌وری اقتصادی، تسهیل تجارت و کیفیت زندگی شهروندان نیز ارتقا پیدا می‌کند . در مقابل ، ضعف در مؤلفه‌های ایمنی نه‌تنها هزینه‌های انسانی و اجتماعی سنگینی به همراه دارد ، بلکه می‌تواند روند توسعه اقتصادی را نیز با چالش مواجه کند .
از این منظر ، «ایمنی حمل‌ونقل» یک موضوع چندبُعدی است که تحقق آن مستلزم هماهنگی میان سیاست‌گذاری ، زیرساخت ، فناوری ، آموزش و مشارکت اجتماعی است . وزارت راه و شهرسازی نیز در چارچوب همین رویکرد ، ارتقای ایمنی را به عنوان یکی از محورهای اصلی برنامه‌های خود در حوزه حمل‌ونقل دنبال می‌کند .
ایمنی ؛ رکن اعتماد در شبکه حمل‌ونقل
ایمنی در شبکه حمل‌ونقل ، به‌ویژه در بخش جاده‌ای ، مستقیماً با جان شهروندان و کاربران راه در ارتباط است . از این‌رو ، ارتقای ایمنی راه‌ها و ناوگان ، یکی از مهم‌ترین اولویت‌های سیاست‌گذاری در حوزه حمل‌ونقل کشور به شمار می‌آید .
در سال‌های اخیر تلاش شده است با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین ، توسعه زیرساخت‌های ایمنی و تقویت نظام نظارت ، گام‌های مؤثری در این حوزه برداشته شود . توسعه سامانه‌های هوشمند ثبت تخلف ، کنترل سرعت در محورهای برون‌شهری و به‌کارگیری ابزارهای پایش تردد از جمله اقداماتی است که با هدف کاهش رفتارهای پرخطر و مدیریت مؤثر ترافیک در دستور کار قرار گرفته است .
این اقدامات زمانی اثربخش خواهند بود که در کنار توسعه زیرساخت‌ها ، فرهنگ ایمنی نیز در میان کاربران جاده‌ای تقویت شود . آموزش رانندگان ، ارتقای آگاهی عمومی و توجه به حقوق کاربران آسیب‌پذیر راه از جمله محورهای مهمی است که باید به طور مستمر دنبال شود .
فناوری و هوشمندسازی در خدمت کاهش سوانح
یکی از رویکردهای مهم در ارتقای ایمنی حمل‌ونقل ، استفاده از سامانه‌های هوشمند برای پایش و مدیریت ناوگان است. در این چارچوب، طراحی و عملیاتی‌سازی سامانه‌های برخط اطلاعات فنی ناوگان گامی مهم در جهت افزایش شفافیت و کنترل فنی وسایل نقلیه محسوب می‌شود .
بر اساس این رویکرد ، صدور اسناد حمل‌ونقل تنها پس از ثبت و تأیید اطلاعات فنی ناوگان در سامانه‌های مربوطه امکان‌پذیر است. چنین سازوکاری علاوه بر افزایش نظارت بر وضعیت فنی ناوگان، به بهبود کیفیت خدمات حمل‌ونقل و کاهش ریسک‌های ایمنی کمک می‌کند.
در کنار این اقدامات ، برنامه‌ریزی برای تجهیز ناوگان باری و مسافری به سامانه‌های موقعیت‌یاب (GPS) نیز در حال اجراست. این سامانه‌ها امکان پایش سرعت، مسیر حرکت و نحوه پیمایش ناوگان را فراهم کرده و ابزار مؤثری برای مدیریت تردد و پیشگیری از تخلفات پرخطر به شمار می‌روند.
ارتقا ایمنی ناوگان و استانداردهای فنی
ایمنی ناوگان حمل‌ونقل یکی از عوامل کلیدی در کاهش شدت و پیامدهای سوانح رانندگی است . در همین راستا ، برنامه‌های مشخصی برای ارتقا استانداردهای فنی ناوگان در نظر گرفته شده است .
از جمله این اقدامات ، اجرای برنامه جامع نصب حفاظ ایمنی بر روی ناوگان باری است که مطابق مصوبات کمیسیون ایمنی راه‌های کشور در حال پیگیری است . بر اساس این برنامه ، ناوگان باری ملزم شده‌اند در بازه‌های زمانی تعیین‌شده نسبت به نصب تجهیزات ایمنی اقدام کنند .
اجرای این برنامه نه‌تنها به کاهش شدت خسارات در تصادفات کمک می‌کند ، بلکه نشان‌دهنده حرکت نظام حمل‌ونقل کشور به سوی رعایت استانداردهای ایمنی بالاتر و همگام با رویه‌های بین‌المللی است .
نقش آموزش و مشارکت اجتماعی در ارتقا ایمنی
تجربه جهانی نشان می‌دهد که ایمنی پایدار تنها از مسیر توسعه زیرساخت‌ها حاصل نمی‌شود ؛ بلکه نیازمند مشارکت گسترده جامعه و ارتقای فرهنگ ایمنی است . در این میان ، آموزش کاربران راه به‌ویژه گروه‌های آسیب‌پذیر مانند دانش‌آموزان ، موتورسواران و عابران پیاده از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است .
در همین راستا ، برنامه‌های آموزشی متعددی برای ارتقا آگاهی عمومی طراحی شده است که از جمله آن‌ها می‌توان به بهره‌گیری از ظرفیت‌های آموزشی در مدارس و توسعه برنامه‌های آموزشی برای رانندگان اشاره کرد .
همچنین همکاری با نهادهای مدنی و انجمن‌های تخصصی در حوزه ایمنی حمل‌ونقل می‌تواند نقش مهمی در تقویت این فرهنگ ایفا کند . مشارکت خیرین ، تشک ل‌های مردمی و بخش خصوصی در اجرای طرح‌های ایمنی ، تجربه‌ای ارزشمند است که می‌تواند به افزایش اثربخشی برنامه‌ها و پایداری آن‌ها در بلندمدت کمک کند .
همکاری‌های ملی و بین‌المللی برای ارتقا ایمنی
ارتقا ایمنی حمل‌ونقل نیازمند بهره‌گیری از دانش و تجربیات جهانی است . در این چارچوب ، تعامل با نهادهای بین‌المللی و استفاده از استانداردها و تجربیات موفق سایر کشورها می‌تواند به بهبود سیاست‌ها و برنامه‌های ایمنی در کشور کمک کند .
برگزاری نشست‌های تخصصی با مشارکت سازمان‌های بین‌المللی ، دانشگاه‌ها و نهادهای تخصصی ، فرصتی برای تبادل تجربیات و بررسی راهکارهای نوین در حوزه ایمنی فراهم می‌کند . به‌ویژه در حوزه‌هایی مانند ایمنی موتورسیکلت ، ارتقای استانداردهای کلاه ایمنی و بهبود نظام آموزش رانندگان ، بهره‌گیری از تجربیات جهانی می‌تواند راهگشا باشد .
ایمنی ؛ مسئولیتی مشترک برای آینده‌ای پایدار
ایمنی حمل‌ونقل موضوعی فراتر از وظایف یک دستگاه یا نهاد اجرایی است . تحقق آن مستلزم همکاری هماهنگ میان دولت ، بخش خصوصی ، نهادهای مدنی و همه کاربران شبکه حمل‌ونقل است .
روز ایمنی حمل‌ونقل فرصتی است تا بار دیگر بر اهمیت این مسئولیت مشترک تأکید کنیم . با تقویت فرهنگ ایمنی ، توسعه زیرساخت‌های هوشمند ، ارتقا استانداردهای فنی ناوگان و گسترش همکاری‌های ملی و بین‌المللی ، می‌توان گام‌های مؤثری در جهت کاهش سوانح و ارتقای کیفیت نظام حمل‌ونقل کشور برداشت .
هدف نهایی از این تلاش‌ها ، ایجاد شبکه حمل‌ونقلی ایمن ، کارآمد و قابل اعتماد است ؛ شبکه‌ای که بتواند در خدمت توسعه پایدار کشور و ارتقای رفاه و امنیت شهروندان قرار گیرد .
دیدگاه‌ها
اولین دیدگاه را دربارهٔ این خبر بنویسید.