حمل و نقل ، یکی از اجزای حیاتی زندگی امروزی است و از مهمترین و اصلی ترین خصوصیات این سیستم ایمنی است . بر اساس یک تعریف ساده منظور از ایمنی ، دستیابی به هدف سفر بدون بروز آسیب جانی و مالی است . بروز تصادفات ، همواره مهندسین ترافیک را به سوی بررسی راهکارهای کاهش تصادفات کشانده است .
مطالعات متعددی در مورد ارتباط تعداد ، شدت تصادفات و متغیرهای اثر‌گذار بر آن در جهان انجام شده است ، به طوری که برای بررسی عوامل موثر در احتمال بروز حوادث ترافیکی ، می‌توان تک تک عوامل (رانندگان ، خودرو ، راه) را مورد توجه قرار داد . در جایگاه راننده ، نقش سرعت در بسیاری از تصادفات پررنگ است و می‌توان از آن به عنوان یک عامل تاثیرگذار در وقوع حادثه ترافیکی نام برد . علاقه به سرعت و هیجان یا هر نام دیگر ، این روزها به عاملی برای مرگ بسیاری از ایرانیان تبدیل شده که با هر فشار روی پدال گاز ، یک قدم به مرگ نزدیک‌تر می‌شوند . اغلب این متوفیان جوانانی هستند که عموما به سرعت مجاز تعیین شده روی تابلوها راضی نیستند و همواره به‌دنبال محیط‌های خلوت و امن می‌گردند که این علاقه به سرعت را ارضا کنند ؛ اما از آنجا که معمولا چنین محیط‌هایی در شهرهای کشور کمتر پیدا می شود ، نتیجه آن تمایل در راندن وسیله با سرعت بالا در راه‌های درون و برون شهری ، خیابان‌ها و اتوبان‌هایی که دارای محدودیت‌های سرعت است ، ظهور پیدا می‌کند و موجب بروز تصادفات و آسیب‌های جبران‌ناپذیری برای آنان و سرنشینان خودرو می‌شود . انتخاب سرعت می‌تواند تحت تاثیر سن ، جنسیت ، خلق و خو ، عوامل محیطی مثل وضعیت جوی ، مشخصات جاده یا مشخصات وسیله نقلیه و میزان ریسک‌پذیری راننده در مصادف شدن با یک صحنه تصادف و یا برخورد با اجرای قوانین پلیس باشد .
مکانیزم رفتاری در انتخاب سرعت حرکت ، ریشه در تصور راننده دارد . به طوری که برخی رانندگان فکر می‌کنند که مهارت آنان در رانندگی بالا است و بیشتر از سرعت تعیین شده در محل می‌رانند ، غافل از اینکه با افزایش سرعت ، زمان عکس العمل راننده در زمان حادثه کوتاه‌تر شده و همچنین با توجه به ارتباط فاصله ترمز با مربع سرعت ، فاصله ترمز نیز بزرگ‌تر می شود . یکی دیگر از دلایل بروز حادثه با عامل سرعت نداشتن تعادل به‌دلیل مصرف مواد محرک است . افرادی که مواد محرک مصرف می‌کنند ، برداشت درستی از واقعیت‌ها ندارند و این امر موجب می‌شود اقدامی انجام دهند که هیجان زیادی را برایشان به وجود آورد و این هیجان می‌تواند افزایش سرعت حین رانندگی باشد . برای کنترل و جلوگیری از وقوع این قبیل حوادث ترافیکی با عامل سرعت ، آیین نامه راهنمایی و رانندگی به رانندگان اجازه داده تا با حداقل و حداکثر سرعت‌های تعیین شده مندرج در ماده ۱۲۶ در راه‌ها و معابر تردد کنند ، مگر در راه‌ها و مناطقی که میزان سرعت به وسیله تابلو و یا دیگر علائم رانندگی تعیین و مشخص شده باشد .
همچنین در راه‌ها و معابر شهری ، قانون گذار برای کنترل این قبیل تخلفات بر اساس ماده ۳ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی تهیه ، نصب و نگهداری تجهیزات الکترونیکی از قبیل عکسبرداری ، فیلمبرداری و سامانه‌های ماهواره ای و نظایر آن برای ثبت تخلف و کنترل عبور و مرور در شهرها ، به عهده شهرداری‌ها و در خارج از شهرها به عهده وزارت راه و شهرسازی (سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای کشور) گذاشته که با هماهنگی پلیس راهور ، ملزم به اجرا این ماده هستند .
در مقابل این اقدامات کنترلی ورود خودروهای پرسرعت در کشور موجب شده سرعت نسبت به زمانی که خودروها از سیستم قدیمی بهره‌مند بودند ، تغییر و تمایل به افزایش سرعت نیز در برخی رانندگان پدیدار شود .
برای رصد و برخورد با این قبیل تخلفات اغلب بزرگراه‌ها و معابر اصلی شهرهای بزرگ و راه‌های برون شهری کشور به دوربین ثبت تخلفات مجهز شده‌اند ، اما همچنان هر روز خبرهای ناگواری از وقوع تصادفات ترافیکی با عامل سرعت به گوش می‌رسد و باید برای جلوگیری از تکرار این قبیل حوادث همواره ایمنی در رانندگی یکی از اهداف اصلی برنامه‌ریزی کلان حمل‌و‌نقل بوده و کاهش تصادفات ترافیکی به عنوان یکی از اولویت‌ها و معیارهای تصمیم‌گیری و گزینه‌سازی در عرصه حمل‌و‌نقل مورد توجه مسئولین قرار گیرد . در کنار آن نقش رانندگان به عنوان عاملین اصلی در وقوع تصادفات نیز حائز اهمیت است و باید همیشه به خاطر داشته باشیم که مسئولانه رانندگی کنیم چون در قبال جان دیگران مسئولیم .
حسین قاسمی نژاد – کارشناس حوزه ایمنی راه‌ها
منبع: پرتال حمل و نقل
دیدگاه‌ها
اولین دیدگاه را دربارهٔ این خبر بنویسید.