به گزارش پرتال حمل و نقل ، به دنبال توافق و امضای کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر به همراه ۶ موافقت‌نامه دیگر ، وزارت امور خارجه ایران به برخی پرسش‌های متداول در خصوص اجلاس سران کشورهای ساحلی دریای خزر در آکتائو قزاقستان پاسخ داد .
بنابر اعلام دستگاه دیپلماسی ایران ، کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر حاصل اجماع ۵ کشور بوده و در این سند ، منافع همه کشورهای ساحلی رعایت شده و از آن می‌توان به‌عنوان یک سند ارزشمند در روابط خارجی کشورمان یاد کرد .
۶ سند دیگر مورد اشاره که همراه کنوانسیون رژیم حقوقی به امضا می‌رسد کدام هستند ؟
این اسناد شامل موافقت‌نامه‌های حمل‌ونقل و ترانزیت ، تجاری و اقتصادی ، مبارزه با تروریسم ، مبارزه با جرایم سازمان‌یافته ، تعامل و همکاری‌های مرزبانی و پیشگیری از درگیری‌های نظامی خواهند بود .
اهمیت امضای کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر در چیست ؟
کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر مثل قانون‌اساسی کشورها است ، یعنی سندی جامع و چارچوبی که بر اساس آن حقوق و تعهدات کشورهای ساحلی مشخص می‌شود . متعاقب این اصول کلی ، کشورهای ساحلی خزر با امضای موافقت‌نامه‌های تخصصی به جزئیات خواهند پرداخت . امضای کنوانسیون رژیم حقوقی گام بسیار مهم و حائز اهمیتی است که برداشته می‌شود و به مذاکرات ۲۱ ساله در این خصوص خاتمه می‌بخشد . البته باید اذعان کرد امضای این کنوانسیون ، پایان همه مذاکرات و اقدامات در خزر نیست و در واقع نقطه عطف و آغازین برای اجرای تفاهمات ، نظارت بر اجرا و همچنین شروع مذاکرات برای امضای موافقت‌نامه‌های جدید و ضروری به‌شمار می‌رود .
آیا موارد دیگری در خصوص خزر لاینحل باقی مانده که در آینده نیاز به مذاکره بیشتر بین کشورهای عضو داشته باشد ؟
تقریبا ۹۰ درصد کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر نهایی شده که در آکتائو به امضا خواهد رسید . تنها دو مورد تعیین خطوط مبدا و تحدید حدود بستر و زیر بستر دریا باقی‌مانده که نیاز به مذاکره بیشتر و تعامل بین کشورهای عضو دارد . امیدواریم با همکاری همه کشورها ، این دو مورد نیز هر چه سریع‌تر نهایی شود . بنابراین اجماع بی‌نظیری میان کشورهای ساحلی دریای خزر حاصل شده که برای همه این کشورها یک پیروزی به‌شمار می‌رود .
خطوط مبدا و تحدید حدود ، چه زمانی مشخص خواهد شد ؟
در کنوانسیون مزبور روشن می‌شود که خطوط مبدا برای رژیم حقوقی با اتفاق نظر پنج کشور بعدا تعیین شود ؛ البته در مورد خطوط مبدا نکاتی در این کنوانسیون آمده و مخصوصا در یک بند قید شده که شرایط ساحل بعضی از کشورها به‌گونه‌ای است که نیازمند مقرراتی ویژه است و این به ساحل دریای خزر اشاره می‌کند که این ماده برای ما بسیار اهمیت دارد ، اما در عین حال خط مبدا هنوز در این کنوانسیون روشن نیست و در موافقت‌نامه‌های بعدی باید روشن شود . حدود بستر و زیر بستر هم در این موافقت‌نامه روشن نیست و تعیین آن به آینده واگذار می‌شود و این یکی از مسائلی بوده که حدود ۲۲ سال است راجع به دریای خزر بین این پنج کشور مذاکره می‌شود .
ویژگی‌های کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر چیست ؟
خزر یک دریاچه است که طبیعتا رژیم حقوقی آن خاص و ویژه خودش است و با رژیم حقوقی دریاهای آزاد مندرج در کنوانسیون سال ۱۹۸۲ حقوق دریاها نیز متفاوت است . ما و کشورهای ساحلی با الگو برداری از رژیم حقوقی سایر دریاچه‌ها و استفاده از مفاد کنوانسیون حقوقی دریاها و تطابق آنها با وضعیت دریای خزر، یک رژیم حقوقی خاص و منحصر به فرد برای خزر تنظیم کرده‌ایم . در این کنوانسیون تصریح شده که همه مسائل حقوقی دریای خزر تنها با اتفاق‌نظر پنج کشور عملی و اجرایی بوده که این نکته بسیار مهم و اساسی است و کاملا رژیم حقوقی این دریا را از کنوانسیون دریاها جدا می‌کند . همچنین این کنوانسیون ، رفت و آمد کشتی‌های نظامی خارجی را در این دریا کاملا ممنوع می‌کند . این موضوع اهمیت بسیاری از لحاظامنیت ملی کشورهای حاشیه خزر دارد . در کنوانسیون ذکر شده دریای سرزمینی مشخص و مناطق انحصاری ماهیگیری و رفت و آمد کشتی‌ها تعیین می‌شوند . در مجموع ، این یک کنوانسیون بسیار مهم است که ما را یک قدم جلو می‌برد، اگر چه هنوز مسائل بسیار مهمی برای آینده باقی می‌ماند .
مساله ترانزیت در دریای خزر تا چه میزان برای جمهوری اسلامی ایران اهمیت دارد ؟
مساله ترانزیت یکی از مسائل بسیار مهم برای دریای خزر ، کشورهای ساحلی و منطقه محسوب می‌شود . شرق خزر ، یعنی ترکمنستان و قزاقستان به ایران و از آن طریق به آب‌های جنوب و خلیج‌فارس و دریای عمان متصل شده است ؛ برای اتصال غرب دریای خزر هم قدم‌های اولیه برداشته شده و پروژه آستارا – آستارا اجرا شده است و ما به فکر اجرای خط آهن رشت به آستارا هستیم که با همکاری دو کشور جمهوری اسلامی ایران و جمهوری آذربایجان، این کار انجام می‌گیرد . ایران و بسیاری از کشورهای آسیایی از این دو کریدور بزرگ در شرق و غرب دریای خزر و از طریق این راه مهم ترانزیتی به آسیای میانه ، قفقاز ، روسیه و به اروپا متصل می‌شوند .
آیا موضوعات دیگری در اجلاس سران مطرح می‌شود؟
کشورهای ساحلی دریای خزر ظرفیت‌ها و فرصت‌های بسیار خوبی مخصوصا از لحاظ اقتصادی ، حمل‌ونقل ، جابه‌جایی کالا و مسافر و مساله گردشگری دارند که در کنار مباحثی که در این جلسات مطرح می‌شوند ، این ظرفیت‌ها نیز مورد بحث قرار می‌گیرند .
دیدگاه‌ها
اولین دیدگاه را دربارهٔ این خبر بنویسید.