به گزارش پرتال حمل و نقل ، سبحان نظری ، مدیرعامل مؤسسه صندوق پس‌انداز کارکنان راه‌آهن ، در نشست خبری با اصحاب رسانه ، با تشریح برخی چالش‌های صنعت حمل‌ونقل کشور ، از پایین بودن بهره‌وری ، مصرف بالای انرژی ، فرسودگی ناوگان و ضعف استفاده از ظرفیت ریلی انتقاد کرد و چهار ایده برای اصلاح این وضعیت ارائه داد .
نظری با بیان اینکه ایران از نظر اندازه بازار حمل‌ونقل در میان ۲۰ کشور نخست جهان قرار دارد ، گفت : با این حال ، حمل‌ونقل کشور از نظر مصرف انرژی ، ایمنی ، آلایندگی و بهره‌وری وضعیت مطلوبی ندارد .
وی یکی از مصادیق این ناکارآمدی را بازگشت کامیون‌ها و قطارهای باری بدون بار دانست و گفت : در چنین شرایطی نه‌تنها سوخت ، بلکه ظرفیت ناوگان و زیرساخت نیز هدر می‌رود .
حمل‌ونقل باید به مطالبه عمومی تبدیل شود
نظری یکی از دلایل کم‌توجهی به مسائل حمل‌ونقل را حضور کمرنگ این صنعت در رسانه‌ها عنوان کرد و گفت : ارتباط مدیران و کارشناسان حمل‌ونقل با اصحاب رسانه باید حرفه‌ای‌تر و مستمرتر شود .
وی تأکید کرد : تا زمانی که مسائل حمل‌ونقل به دغدغه افکار عمومی تبدیل نشود ، نمی‌توان انتظار داشت سیاستمداران نیز این حوزه را در اولویت تصمیم‌گیری‌های خود قرار دهند . رسانه‌های تخصصی می‌توانند با افزایش نگاه پژوهشی و مطالبه‌گری ، نقش مهمی در اصلاح سیاست‌های حمل‌ونقل داشته باشند .
ایده نخست ؛ چابهار فقط یک مسیر ترانزیتی نباشد
مدیرعامل مؤسسه صندوق پس‌انداز کارکنان راه‌آهن نخستین ایده خود را «ایده چابهار» عنوان کرد و گفت : نباید مزیت این بندر را صرفاً به موقعیت جغرافیایی و ترانزیتی آن محدود کرد .
وی پیشنهاد کرد : ایران علاوه بر انتقال کالاهای کشورهای منطقه ، از ظرفیت صنایع و زیرساخت‌های موجود برای فرآوری این کالاها و ایجاد ارزش افزوده در داخل کشور استفاده کند .
نظری با اشاره به ظرفیت‌های خالی برخی صنایع گفت : مواد خام کشورهای همسایه می‌تواند در ایران فرآوری و سپس به بازارهای جهانی صادر شود ؛ اقدامی که به اعتقاد وی علاوه بر افزایش اشتغال و تولید ، می‌تواند وابستگی کشور به خام‌فروشی را کاهش دهد .
ایده دوم ؛ چرا کامیون بر قطار اولویت دارد ؟
نظری در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع قیمت سوخت پرداخت و گفت : قیمت نزدیک به صفر سوخت ، یکی از عواملی است که انگیزه نوسازی ناوگان و توسعه حمل‌ونقل ریلی را کاهش داده است .
وی توضیح داد : وقتی هزینه سوخت برای کامیون قدیمی و کامیون جدید تفاوت تعیین‌کننده‌ای ندارد ، انگیزه اقتصادی برای نوسازی ناوگان کاهش می‌یابد . از سوی دیگر ، صاحب کالا نیز به دلیل پایین بودن هزینه سوخت ، الزاماً انگیزه‌ای برای انتخاب ریل به جای جاده ندارد .
نظری با اشاره به اینکه سهم حمل‌ونقل ریلی در جابه‌جایی بار ایران زیر ۱۰ درصد است ، پرسش مهمی مطرح کرد : چرا برای جابه‌جایی مواد معدنی انبوه در فواصل طولانی ، کامیون در ایران بر قطار اولویت دارد ؟
وی با اشاره به اینکه در بسیاری از کشورها مواد معدنی و بارهای انبوه از طریق ریل جابه‌جا می‌شوند ، گفت : این وضعیت در ایران می‌تواند به معنای آن باشد که برای مصرف‌کننده خارجی ، یارانه سوخت ایرانی اختصاص می‌دهیم .
نظری همچنین هشدار داد ارزان بودن سوخت فقط بر حمل‌ونقل اثر نمی‌گذارد ، بلکه می‌تواند بر مکان‌یابی صنایع بزرگ نیز تأثیر بگذارد ؛ زیرا هزینه واقعی جابه‌جایی مواد اولیه و محصولات در تصمیم‌گیری‌های سرمایه‌گذاری به اندازه کافی دیده نمی‌شود .
ایده سوم ؛ پروژه جدید یا بهره‌وری از ظرفیت موجود ؟
نظری سومین ایده خود را «پرهیز از کلان‌پروژه‌های بی‌توجیه» عنوان کرد و گفت : اجرای پروژه‌های بزرگ باید بر اساس مطالعات دقیق مهندسی و اقتصادی انجام شود .
وی نسبت به اجرای پروژه‌هایی که نسبت منافع آنها به هزینه‌ها کمتر از یک است ، هشدار داد و یکی از مشکلات این حوزه را لابی‌های ذی‌نفوذ و تهیه طرح‌های توجیهی با هدف تأیید پروژه دانست .
نظری همچنین بر ضرورت استفاده بهتر از ظرفیت‌های موجود تأکید کرد و گفت : در حمل‌ونقل ریلی باید ابتدا هوشمندسازی و افزایش بهره‌وری ، سپس نوسازی ناوگان و در مرحله بعد ساخت زیرساخت‌های جدید در اولویت قرار گیرد .
وی با اشاره به وضعیت ناوگان ریلی کشور گفت : در ایران به ازای هر کیلومتر خط ، تقریباً دو ناوگان ریلی وجود دارد ، در حالی که این نسبت در روسیه حدود ۱۵ تا ۲۰ ناوگان عنوان می‌شود .
ایده چهارم ؛ تغییر مدل حکمرانی صندوق‌ها
چهارمین پیشنهاد نظری به صندوق‌های پس‌انداز و بازنشستگی اختصاص داشت .
وی معتقد است صندوق‌ها باید به‌تدریج از بنگاه‌داری مستقیم و متمرکز به سمت سرمایه‌گذاری‌های متنوع حرکت کنند .
نظری پیشنهاد کرد به جای تمرکز مالکیت صندوق‌ها در تعداد محدودی شرکت ، سرمایه در تعداد بیشتری از بنگاه‌ها و دارایی‌های نقدشونده توزیع شود تا ضمن کاهش ریسک ، امکان افزایش بازدهی سرمایه‌گذاری و ارزش افزوده برای ذی‌نفعان فراهم شود .
چهار ایده برای یک تغییر رویکرد
سخنان سبحان نظری در مجموع بر این دیدگاه استوار است که اصلاح حمل‌ونقل کشور صرفاً با ساخت جاده ، ریل و فرودگاه جدید محقق نمی‌شود ؛ بلکه اصلاح قیمت سوخت ، نوسازی ناوگان ، افزایش بهره‌وری ظرفیت موجود ، انتخاب دقیق پروژه‌ها ، ایجاد ارزش افزوده در زنجیره ترانزیت و اصلاح مدل سرمایه‌گذاری نیز باید همزمان مورد توجه قرار گیرد .
منبع: پرتال حمل و نقل
دیدگاه‌ها
اولین دیدگاه را دربارهٔ این خبر بنویسید.