امروز تغییرات اقلیمی از بحث‌های داغ حوزه هواشناسی و حتی رفاه اجتماعی است. جهان گرمتر میشود و این افزایش دما بر محیط زیست و جنبه‌های مختلف زندگی انسان‌ها اثرات سو دارد . اما آنچه دستکم در حوزه ادبیات فارسی کمتر به آن پرداخته شده ، اثرات متقابل تغییرات اقلیمی و دریا با یکدیگر است . واقعیت این است که رابطه‌ای متقابل بین اقیانوس و جو در بحث تغییرات اقلیمی وجود دارد و رابطه خطی نیست ، بلکه یک چرخه است ؛ در مرحله اول این چرخه ، تغییرات اقلیمی باعث میشود که شرایط دریا تغییر کند . به فرض طوفان‌های دریایی زیادتر شده و شدت آن‌ها بیشتر میشود . همچنین دمای آب افزایش می‌یابد که تاثیر مستقیم و منفی روی آبزیان دریا دارد . اسیدی شدن دریا به واسطه افزایش CO۲ و حل شدن آن در آب که باعث تاثیر مستقیم و منفی بر جانوارن دریایی میشود ، اثر دیگر تغییرات اقلیم است .
نوسانات تراز آب دریا از دیگر اثرات تغییر اقلیم بر دریاست . اکنون در آب‌های آزاد شاهد تغییر تراز آب هستیم که تاثیر منفی بر روی سواحل دارد . این پدیده موجب فرسایش بیش از حد و تاثیر بر روی محیط زیست منطقه به واسطه تغییر در زیستگاه جانوران شده و به تبع روی محیط زیست انسانی نیز تاثیر گزار خواهد بود . چرا که به هر حال سازه‌ها و تاسیساتی که در این مناطق هستند نیز به واسطه تغییر تراز آب تحت تاثیر قرار گرفته و مکان‌هایی که قبلا تحت تاثیر امواج آب و اثر مخرب نبودند ، تحت تاثیر این پدیده قرار می‌گیرند . این به طور مختصر اثری بود که اقلیم بر روی دریا می‌گذارد .
اما از سوی دیگر دریا نیز اثر متقابلی روی اقلیم دارد . وقتی تغییر اقلیم اثر منفی خود را بر دریا می‌گذارد و آنچه بالاتر ذکر شد ، در دریا می‌افتند ، باعث میشود گازهای گلخانه‌ای که در آب دریا حل هستند ، آزاد شوند . این اتفاق باعث میشود میزان گازهای گلخانه‌ای در هوا افزایش یابد که اثر مستقیم آن افزایش دما خواهد بود . بنابراین چرخه تغییر اقلیم ادامه می‌یابد .
همانطور که گفته شد ، تغییر اقلیم و آنچه بر اثر آن در دریا و اقیانوس اتفاق می‌افتد ، بر جنبه‌های مختلف زندگی انسانی تاثیر می‌گذارد . جدای از تغییر در زندگی ساحلی و اثرات گرمایش جهانی بر زندگی انسان‌ها ، تغییر اقلیم باعث تغییر در الگوی شناخته شده اقتصاد و تجارت بین‌المللی میشود . به عنوان مثال افزایش طوفان‌های دریایی ، ریسک و هزینه اکتشاف دریایی نفت را افزایش می‌دهد . از سوی دیگر ، با افزایش ریسک کشتیرانی در دریا ، هزینه حمل‌ونقل دریایی افزایش خواهد یافت و انسان ناچار خواهد بود الگوی حمل‌ونقلی جهانی را تغییر دهد . این مساله به معنای آن است که سرمایه‌گذاری‌های فعلی در حوزه بندر و دریا ارزش خود را از دست خواهند داد .
اکنون که جهان بیش از پیش به اثرات تغییرات اقلیم آگاه شده و با توجه به اینکه به تازگی از روز ملی خلیج فارس گذر کرده‌ایم ، لازم است که توجه‌ها بیش از پیش به حوزه تغییرات اقلیم در دریا و به خصوص آب‌های جنوبی کشور جلب شود . اقدامات لازم برای شناخت این اثرات و جلوگیری از آن‌ها ، هم به نفع محیط زیست است ، هم تاثیر مستقیم بر کیفیت زندگی انسان‌ها دارد و هم در کاهش هزینه‌ها و ریسک‌های تجارت موثر است .
بهزاد لایقی – مدیرکل مرکز علوم جو و اقیانوسی سازمان هواشناسی کشور
منبع: پرتال حمل و نقل
دیدگاه‌ها
اولین دیدگاه را دربارهٔ این خبر بنویسید.