به گزارش پرتال حمل و نقل ، سیدمجتبی ناصریان در نشست تخصصی «حکمرانی بهره‌وری در ابرپروژه‌های ریلی نیمه‌تمام درون و برون‌شهری» وزارت راه و شهرسازی ، با تشریح مهم‌ترین چالش‌های ساختاری و مدیریتی پروژه‌های عمرانی کشور ، تأکید کرد که بخش قابل توجهی از مشکلات موجود به ضعف در قراردادها ، نظام مهندسی پروژه ، کنترل کیفیت ، تأمین مالی و سازوکارهای ارزیابی بازمی‌گردد .
وی با اشاره به اهمیت اولویت‌بندی پروژه‌ها و انطباق آنها با شاخص‌های بهره‌وری ملی گفت : بسیاری از پروژه‌ها اگرچه بر اساس فرآیندهای رسمی انتخاب می‌شوند ، اما در مراحل اجرا با موانع و ضعف‌هایی مواجه هستند که موجب تأخیر ، افزایش هزینه‌ها و کاهش اثربخشی آنها می‌شود .
ناصریان نخستین چالش را ساختار قراردادها و پیوست‌های آنها دانست و اظهار کرد : در بسیاری از پروژه‌ها نگاه خروجی‌محور جای خود را به اجرای صرف عملیات عمرانی داده است ؛ به‌گونه‌ای که تحقق اهداف و خروجی‌های اصلی پروژه در حاشیه قرار می‌گیرد .
وی همچنین با انتقاد از کمرنگ بودن جایگاه مهندسی در پروژه‌های بزرگ عمرانی افزود : نقش مهندسی در حوزه‌هایی مانند طراحی ، کنترل کیفیت ، نظارت بر تدارکات ، تأمین مالی ، مدیریت دعاوی و کنترل اجرای پروژه‌ها به اندازه کافی مورد توجه قرار نمی‌گیرد و این مسئله بر کیفیت نهایی طرح‌ها اثرگذار است .
این کارشناس حوزه پروژه‌های عمرانی ضعف نظام تدارکات و نظارت کیفی را از دیگر مشکلات موجود عنوان کرد و گفت : در بسیاری از پروژه‌ها تجهیزات و مصالح بدون انطباق کامل با نیازهای واقعی پروژه تأمین می‌شود و نبود نظارت مؤثر موجب انباشت اقلام مازاد یا ایجاد کمبودهای عملیاتی در مراحل اجرا می‌شود .
ناصریان با اشاره به تغییر ماهیت قراردادهای مقطوع در شرایط تورمی کشور تصریح کرد : افزایش تعدیل‌ها ، احجام اضافی و تغییرات مستمر باعث شده است بسیاری از قراردادها از حالت پرداخت قطعی خارج شوند و هزینه‌های پیش‌بینی‌نشده به پروژه‌ها تحمیل شود .
وی همچنین ضعف پیوند میان تأمین مالی و پیشرفت واقعی پروژه‌ها را از عوامل مهم ناکارآمدی دانست و گفت : در بسیاری از قراردادهای ساخت همراه با تأمین مالی ، منابع وعده داده‌شده محقق نمی‌شود و در نهایت کارفرما ناچار به تأمین منابع مالی می‌شود ؛ موضوعی که ساختار اولیه قرارداد را دچار اختلال می‌کند .
ناصریان خاطرنشان کرد : در اغلب قراردادهای طرح و ساخت ، شاخص‌های کنترل کیفیت و بهره‌وری عوامل تولید تعریف نشده و همین مسئله موجب می‌شود ارزیابی پروژه‌ها صرفاً بر اساس حجم عملیات انجام‌شده صورت گیرد ، نه کیفیت و میزان تحقق خروجی‌ها .
وی ضعف فرآیندهای اصلاح طراحی ، نبود سازوکارهای سریع تصمیم‌گیری ، مشکلات مربوط به تملک اراضی ، عدم هماهنگی با طرح‌های مجاور و ضعف برنامه‌ریزی و کنترل پروژه را از دیگر موانع پیشبرد ابرپروژه‌ها برشمرد .
به گفته وی ، گزارش‌های پیشرفت پروژه‌ها نیز در بسیاری از موارد فاقد تحلیل موانع ، برنامه‌های اصلاحی و تعیین مسئولیت عوامل تأخیر هستند و به همین دلیل تأثیر ملموسی بر روند پیشرفت طرح‌ها ندارند .
ناصریان همچنین از ضعف نظام ارزیابی عملکرد مشاوران ، پیمانکاران و مدیران پروژه انتقاد کرد و گفت : در ساختار فعلی انگیزه مؤثری برای رفع نواقص ، افزایش بهره‌وری و دستیابی به خروجی‌های مورد انتظار وجود ندارد .
وی با تأکید بر ضرورت اصلاح نظام حکمرانی پروژه‌ها اظهار داشت : بهره‌وری باید به محور اصلی تصمیم‌گیری در انتخاب ، تأمین مالی و پیشبرد طرح‌های عمرانی تبدیل شود ؛ در غیر این صورت پروژه‌ها حتی با برخورداری از منابع و ظرفیت‌های مناسب نیز به اهداف خود دست نخواهند یافت .
این کارشناس در پایان پیشنهادهایی از جمله اصلاح ساختار قراردادها، تقویت نظام راهبری و کنترل کیفیت ، بازتعریف اختیارات مجریان ، توسعه آموزش‌های تخصصی ، ارتقای نظام ارزیابی عملکرد و ایجاد سازوکارهای مؤثر انتقال فناوری را برای بهبود وضعیت پروژه‌های عمرانی کشور مطرح کرد . تا زمانی که این اصلاحات ساختاری به‌طور جدی اجرا نشود ، حتی بهترین پروژه‌ها نیز نمی‌توانند به نتایج مورد انتظار دست یابند .
منبع: پرتال حمل و نقل
دیدگاه‌ها
اولین دیدگاه را دربارهٔ این خبر بنویسید.