برخلاف متروی تهران که ایستگاه‌ها و قطارها لبریز از جمعیت است، در متروی مشهد ازدحامی وجود ندارد. مردم مشهد آن طور که انتظار می‌رفت از مترو استفاده نمی‌کنند. یعنی در حالی‌که ظرفیت جابه‌جایی روزانه مترو ۱۷۰هزار نفر است، تنها ۱۳۰هزار سفر با مترو مشهد انجام می‌شود.
بعد از استان تهران، خراسان رضوی با 6.2 میلیون نفر جمعیت، پرجمعیت‌ترین استان کشور محسوب می‌شود. شهر مشهد براساس آخرین برآورد جمعیتی در سال گذشته 2,957,751 نفر را در خود جای داده است. ضمن آن که مشهد هرساله میزبان 25 میلیون زائر و گردشگر است. به‌بیان دیگر روزانه 68.493 نفر به جمعیت ثابت این اضافه می‌شود. مسافرانی که هرچند ساکن نیستند و در جمعیت شمارش نمی‌شوند، اما رفت‌و‌آمدشان بار سنگین ترافیکی را موجب می‌شود. از همین رو رسیدگی و راهاندازی وسایل حملونقل عمومی اهمیت ویژه‌ای دارد. چراکه می‌تواند بخشی از جابه‌جایی درون‌شهری را انجام دهد و از ترافیک شهری بکاهد. شرکت بهره‌برداری قطار شهری مشهد از سال ۱۳۸۸ از درون شرکت ساخت قطارشهری مشهد تشکیل شد و در سال ۸۹ نیز مترو در به حرکت درآمد. متروی مشهد روزانه ظرفیت جابه‌جایی 170 هزار نفر را دارد. اما دلایل مختلفی چون کافی نبودن بودجه و سرعت کم قطارها، موجب شده است استقبال چشمگیری از مترو نشود. روزانه تنها 130 هزار سفر با مترو در این شهر انجام گیرد و جای 40 هزار نفر در مترو خالی است.
ایستگاه‌های در حال ساخت
در ۴ سال گذشته، حدود ۱۲۰ میلیون مسافر با متروی مشهد جابه‌جا شده‌اند و در حال‌حاضر روزانه ۱۳۰ هزار نفر از خط یک قطارشهری آن استفاده می‌کنند. شرکت بهره‌برداری قطار شهری مشهد از سال ۸۹ به طور رسمی آغاز به کار کرد و در همین سال، خط یک قطارشهری به بهره‌برداری رسید، طول خط یک، ۲۰ کیلومتر و شامل ۲۲ ایستگاه است به طوری که این خط شرق مشهد را به غرب متصل می‌کند. همچنین مسئولان متروی این شهر در تلاش هستند تا پایان سال جاری دو ایستگاه «پرواز» و «فرودگاه» را افتتاح کنند. به این ترتیب خط یک قطارشهری به فرودگاه بین‌المللی هاشمی‌نژاد متصل خواهد شد و مشهد نخستین شهری خواهد بود که خط متروی آن به فرودگاه متصل می‌شود. طول خط متروی آن تا ایستگاه مرکزی متروی شهری مشهد ۴ هزار و ۷۵۰ متر است. پیشرفت فیزیکی متروی فرودگاه ۸۰ تا ۸۵ درصد است، ضمن اینکه ایستگاه دوم این فرودگاه در ورودی فرودگاه بین‌المللی هاشمی‌نژاد مشهد و نزدیک آموزشگاه خلبانی فرودگاه قرار دارد. مساحت ایستگاه دوم ۴ هزار و ۵۰۰ متر مربع بوده و در حال ساخت است که شهرک‌های سمت جنوب‌غربی مشهد را نیز پوشش خواهد داد. همچنیناعتبار هزینه شده برای کل پروژه متروی فرودگاه بین‌المللی شهید هاشمی‌نژاد ۲۱۳ میلیارد تومان از منابع شهرداری این شهر است. بدین ترتیب مسافران فرودگاه می‌توانند با استفاده از مترو خود را به شهر برسانند.
هر چهارراه یک ایستگاه مترو
برخلاف متروی تهران که ایستگاه‌ها و قطارها لبریز از جمعیت است، در متروی مشهد ازدحامی وجود ندارد. مردم مشهد آن طور که انتظار می‌رفت از مترو استفاده نمی‌کنند. یعنی در حالی‌که ظرفیت جابه‌جایی روزانه مترو ۱۷۰هزار نفر است، تنها ۱۳۰هزار سفر با مترو مشهد انجام می‌شود. البته باید این نکته را در نظر داشت که پروژه راهاندازی متروی مشهد به‌طور کامل راهاندازی و بهره‌برداری نشده است و سیستم حملونقل عمومی مشهد هنوز زنجیره یکپارچه‌ای ندارد تا شهروندان و مسافران استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی را ترجیح دهند. برای مشهد ۴ خط قطارشهری در نظر گرفته شده است که تاکنون تنها یک خط به بهره‌برداری رسیده است. خط ۲ قطارشهری که شمال و جنوب را به هم متصل می‌کند، قرار است در ۲ سال آینده تحویل داده شود؛ خط ۳ نیز به تازگی از میدان «فردوسی» کلنگ خورده و خط ۴ آماده مناقصه است. از آنجایی‌که خیابان‌های مشهد عریض است شهروندان مشهدی ترجیح می‌دهند از خودروهای شخصی خود استفاده کنند. در این میان نیز مسافران خودروهای شخصی خود را می‌رانند یا از سیستم‌های حمل و نقل دیگری مانند تاکسی و اتوبوس استفاده می‌کنند. مجموع این موارد موجب شده تا ترافیک سنگینی در سراسر شهر مثل بلوار وکیل‌آباد و خیابان احمدآباد به وجود بیاید. سرعت در سفر اولین خواسته مردم است. خواسته‌ای که برای شهروندان مشهدی محقق نشده است. خط یک، متروی مشهد 20 کیلومتر طول دارد و در آن 22 ایستگاه قرار گرفته است. یعنی به طور میانگین در هر ۷۰۰ متر تا یک کیلومتر، یک ایستگاه وجود دارد و این مسئله سرعت مترو را کاهش داده است.
کمبود بودجه و مشکلات پس از راهاندازی کامل مترو
در سال 90 یعنی در نخستین سال راهاندازی مترو مشهد، دولت 8.5 میلیارد تومان به راهاندازی این پروژه کمک کرد. اما این رقم در سال‌های ۹۱، ۹۲ و ۹۳ کاهش یافت. به طوری که در سال ۹۱ این میزان به ۳ میلیارد تومان رسید و در سال‌های ۹۲ و ۹۳ هر سال ۲ میلیارد تومان پرداخت شد. براساس قانون حمایت از سامانه‌های حملونقل ریلی، تقریبا یک‌سوم هزینه مترو باید توسط دولت، یک‌سوم توسط مردم و یک‌سوم توسط شهرداری پرداخت شود. اما در سال‌های ۹۲ و ۹۳ دولت نتوانست کمک قابل توجهی داشته باشد و تمام هزینه‌های مترو توسط شهرداری پرداخت شد. در حال حاضر نرخ بلیت متروی مشهد ۵۰۰ تومان است. در سال گذشته، شورای اسلامی شهر و معاونت حملونقل اجازه افزایش قیمت را به شرکت بهره‌برداری متروی مشهد نداد. بنابراین اگر شهرداری به شرکت مترو کمک نکند، این شرکت قادر به تامین هزینه‌های خود نخواهد بود. در صورت بهره‌برداری خط 2 قطارشهری، این خط در میدان شریعتی با خط یک تلاقی خواهد داشت و درخواست جابه‌جایی در این مسیر افزایش خواهد داشت. بدیهی است که شرکت بهره‌برداری متروی مشهد در این مسیر با کمبود واگن مواجه خواهد شد. چراکه بر اساس پیش‌بینی و نیازسنجی این شرکت برای راهاندازی خط یک، 120 واگن لازم بود در حالی‌که تاکنون 60 واگن در این خط تردد دارند. بنابراین کمبود بودجه و بهره‌برداری از ایستگاه‌های جدید، افزایش مسافران و کمبود واگن حاصلی جز عدم موفقیت و استقبال شهروندان و مسافران در مشهد نخواهد داشت.
منبع: پرتال جامع اطلاعات تخصصی صنعت حمل و نقل :: www.iranway.com :: به نقل از دنیای خودرو
دیدگاه‌ها
اولین دیدگاه را دربارهٔ این خبر بنویسید.