به گزارش پایگاه اطلاع رسانی Iranway ، رئیس کل گمرک ایران گفت : از اوایل سال گذشته تمامی واردکنندگان گوشی‌های تلفن همراه موظف شده‌اند اطلاعات شماره شناسه بین‌المللی گوشی‌های وارداتی یا در اصطلاح IMEI را در سامانه جامع گمرکی ثبت نمایند ، با این اقدام شناسایی گوشی‌های قاچاق از غیرقاچاق به راحتی امکان‌پذیر است .
در این بخش به موضوعاتی همچون مزیت حذف پروانه‌های کاغذی ، پنجره واحد مرکزی ، ساخت ایکس‌ری ، مانیتورینگ الکترونیکی کالا و … پرداختیم .
حذف پروانه‌های کاغذی در گمرکات کشور چه مزیت‌هایی دارد؟
عسگری : پروانه‌های گمرکی یا در اصطلاح عامیانه برگه سبز گمرکی در گذشته کاغذی صادر می‌شد و این برگه‌های کاغذی به راحتی جعل می‌شد، به طور نمونه دفاتری در بندر عباس تأسیس و پروانه‌های گمرکی را جعل می‌کردند به نحوی که خیلی‌ها اذعان دارند پروانه‌های جعلی این دفاتر خیلی واقعی‌تر از پروانه‌های اصلی به نظر می‌رسید ؛ با این حال پس از الکترونیکی شدن گمرک ، پروانه‌های کاغذی حذف و جای خود را به پروانه‌های الکترونیکی داده و تا الان هم ندیده و نشنیده‌ایم که کسی بتواند این پروانه‌ها را جعل و برای مقاصد قاچاق استفاده نماید .
چه تعداد استعلام الکترونیکی محموله انجام می‌شود؟
عسگری : به طور میانگین هم‌اکنون روزانه ۱۰۰۰۰ محموله از طریق نیروی انتظامی و یا دستگاه‌های ذی‌ربط از گمرک به شکل الکترونیکی استعلام می‌شود که آیا کالا قاچاق است یا غیرقاچاق و سامانه گمرک به طور خودکار و بدون دخالت نیروی انسانی پاسخ را در مدت ۲تا ۳ دقیقه برای مأموران نیروی انتظامی ارسال می‌کند . مقایسه کنید نحوه استعلام الکترونیکی را با زمانی که باید با گمرک نامه‌نگاری می‌شد و پروانه را ضمیمه نامه می‌کردند تا به صورت دستی پاسخ استعلام برای گمرک ارسال و پس از حداقل یک ماه جواب نامه ارسال شود که آیا این محموله‌ای که توقیف شده قاچاق هست یا نه ؟!
پنجره واحد مجازی با چند سازمان الکترونیکی شده است؟
عسگری : ارتباط گمرک با ایجاد پنجره واحد مجازی با ۲۷ سازمان الکترونیکی شده و همه این سازمان‌ها در فضای مجازی و بدون دخالت عامل انسانی اطلاعات و مجوزهای ترخیص کالاها را به گمرک ارائه می‌کنند ، مقایسه کنید این وضعیت را با زمانی که همه مجوزهای ترخیص به شکل کاغذی تحویل داده می‌شد و روزی نبود که شاهد جعل مجوزهای کاغذی سازمان‌های مجوزدهنده برای قاچاق کالا در گمرک نباشیم .
آیا تبادل الکترونیکی اطلاعات با بانک مرکزی تأثیری بر روند عملکرد گمرک داشته است؟
عسگری : مدیریت منابع ارزی در شرایط ویژه اقتصادی با وجود تحریم‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و امروز با گمرک الکترونیک شاهد هستیم که اطلاعات کالاهای ترخیص شده که از منابع ارزی شبکه بانکی کشور استفاده کرده‌اند در بانک اطلاعاتی گمرک به‌روز و به لحظه موجود است و به صورت آنلاین در اختیار بانک مرکزی قرار می‌گیرد ، حال مقایسه کنید با گذشته که پروانه‌های گمرکی کاغذی بوده و پس از مهر پروانه‌های کاغذی در گمرک به بانک عامل به صورت کاغذی موضوع تسویه ارزی ارسال و تعهدات ارزی تسویه می‌شد و بعدها این اسناد در دسترس نبود و جعل هم می‌شد و در مواقعی شاهد بودیم که اشخاص حقیقی و حقوقی بدون اینکه کالایی وارد کشور کنند از سیستم بانکی ارز دریافت کرده و منابع ارزی کشور را به تاراج می‌بردند .
آیا تا به امروز بانک اطلاعات تجارت خارجی راه اندازی شده است؟
عسگری : امروز کمتر کسی هست که به قابلیت‌های بزرگ‌ترین بانک اطلاعات تجارت خارجی کشور اذعان نکند و نقش این بانک اطلاعاتی را در پیشگیری و مبارزه با قاچاق کالا نادیده بگیرد ؛ در گذشته نحوه کار بدین شکل بود که اطلاعات یک فرد به صورت مکاتبه‌ای از هر گمرکی که لازم بود استعلام می‌شد و گمرک محل اطلاعات ثبت شده را اعلام و پس از تجمیع ؛ گزارش‌هایی ارسال می‌شد که فقط شامل وزن، ارزش، نوع کالا و کشور فروشنده بود ؛ اکنون این امکان فراهم شده که در لحظه و به صورت آنلاین اطلاعات اشخاص حقیقی و حقوقی به تفکیک وزن ، ارزش ، نوع ارز ، نحوه انجام معامله ، ارزش کالا ، بانک عامل ، نحوه خرید ، اظهارکننده و جزییات کامل قابل دسترسی است و این امکان را می‌دهد که بتوان تجارت خارجی کشور را در چارچوب اهداف مبارزه با قاچاق کالا و ارز و مدیریت بهینه منابع ارزی و واردات کالاهای ضروری راحت‌تر رصد کرد . ضمن اینکه تمامی مجوزهای ترخیص کالاها به تفکیک هر کالا در بانک اطلاعاتی گمرک موجود و قابل بهره‌برداری است .
اتصال الکترونیکی بارنامه‌ها به سامانه جامع گمرکی چه مزیت‌هایی دارد؟
عسگری : در حال حاضر مهمترین سند گمرکی در زمان اظهار بارنامه محسوب می‌شود و با گمرک الکترونیک بارنامه‌ها به صورت الکترونیکی و از طریق شرکت‌های حمل‌ونقل دریافت می‌شود ، بنابراین ملاک ارزیابی و کارشناسی دربررسی اسناد گمرکی بارنامه الکترونیکی بوده و با این اقدام شرایطی فراهم شده تا اطلاعات بارنامه به صورت الکترونیکی با ثبت سفارش ، مجوزهای ترخیص و اظهار فرد تطبیق داده شود و در صورت اظهار خلاف ، سیستم به طور خودکار تخلف فرد اظهارکننده را تشخیص دهد ؛ ضمن اینکه مسئولیت ارائه اطلاعات بارنامه از فرد اظهارکننده متوجه شرکت‌های حمل‌ونقل که بسیار معتبر هستند و درصد تخلف در آنها نسبت به اشخاص به مراتب کمتر است ، خواهد بود .
مانیفست الکترونیکی به چه منظور صورت می‌گیرد؟
عسگری : مانیفست شامل اطلاعات محموله به تفکیک نوع کالا، وزن و دیگر مشخصات است که قبلاً به صورت کاغذی دریافت می‌شد و امروز کاملاً الکترونیکی و از طرف شرکت‌های حمل‌ونقل قبل از صدور ترخیصیه به گمرک ارسال می‌شود و این کار موجب شده تا علاوه بر حذف مانیفست کاغذی از چرخه اظهار و ترخیص کالا ؛ اطلاعات کامل‌تر، معتبر و قابل اعتمادی در اختیار گمرک قرار گیرد و به نوعی شرکت‌های حمل‌ونقل در تجارت سالم و پیشگیری از قاچاق کالا درگیر شده‌اند . ضمن اینکه هم‌اکنون فاکتور و تعیین منشأ ارز هم در گمرک الکترونیکی شده و تمامی این اطلاعات به صورت هوشمند با هم تطبیق داده می‌شود .
مانیتورینگ الکترونیکی کالاهای ترانزیتی چه کاربردهایی دارد؟
عسگری : موضوع تسویه ردیف‌های مرزی و قصه پر غصه این مشکل را حتما شنیده‌اید که کالایی با رویه ترانزیت از یک مرز وارد و باید از مرز دیگری خارج می‌شد ؛ برای این کار یک گمرک به گمرک دیگر نامه می‌فرستاد که فلان محموله به سمت شما آمده و در مواقعی نامه‌ها گم می‌شد یا گمرک مبدأ اعلام می‌کرد عامل انسانی یادش رفته که تسویه فلان ردیف مرزی را بزند و مشکلاتی از این قبیل که در نهایت پایان سال با چندین هزار ردیف مرزی تسویه نشده در ترانزیت مواجه بودیم و عملاً می‌توان گفت بخشی از آنها قاچاق شده بود، اما اکنون با سامانه مانیتورینگ ترانزیت تسویه ردیف‌های مرزی الکترونیکی و به‌روز شده و مشخص می‌شود که محموله ترانزیتی کی از گمرک مبدأ حرکت و در چه فاصله زمانی به گمرک مقصد رسیده و یا تاخیر داشته است و اینکه با چنین اقدام بزرگی تعداد ردیف‌های مرزی تسویه نشده از چندین هزار به تعداد انگشتان دست در سال ۱۳۹۵ رسیده است .
ردیابی الکترونیکی کارت‌های بازرگانی یکبار مصرف چگونه صورت می‌گیرد؟
عسگری : داستان پیرزن زاغه‌نشینی که صدها دستگاه خودروی لوکس پورشه وارد کرده بود را حتماً شنیده‌اید و از این قبیل افراد که متأسفانه تعدادشان هم بسیار زیاد است ؛ متأسفانه عده‌ای افراد سودجو با سوءاستفاده از خلاهای قانونی کالاهای وارداتی را به نام افراد کم بضاعت وارد م کنن تا علاوه بر فرار از تخلفات احتمالی در گمرک ؛ مالیات نیز نپردازند با این وجود بازرسی گمرک ایران در اقدامی قابل تحسین از طریق سامانه جامع گمرکی و سیستم‌های هوشمند ؛ کارت‌های بازرگانی یکبار مصرف که عامل اصلی تخلفات گمرکی هستند را شناسایی و در موارد متعدد با رصد الکترونیکی از قاچاق کالا پیشگیری کرده است که البته این معضل از اشخاص حقیقی با تأسیس شرکت‌های صوری به اشخاص حقوقی تسری پیدا کرده و می‌بایست نظارت‌ها بر نحوه صدور این کارت‌ها تشدید شود .
تبادل الکترونیکی اطلاعات با بنادر چه قابلیت‌هایی دارد؟
عسگری : با الکترونیکی شدن گمرک شرایطی فراهم شده که تبادل اطلاعات با بندر در بستر فضای الکترونیکی صورت گیرد و اطلاعات تالی بارهای تخلیه شده بنادر در اختیار گمرک قرار گرفته و به صورت سیستمی تطبیق داده شود .
پیاده‌سازی طرح درب خروج هوشمند در چه مراحلی است؟
عسگری : گمرک از اواخر سال گذشته این طرح را پیاده‌سازی و دفتر توسعه و تجهیز گمرک در برخی گمرکات راهبندهای هوشمند را به جای درب خروج قرار داده که اطلاعات ترخیص و صدور پروانه الکترونیکی از طریق سامانه جامع گمرکی به راهبندهای هوشمند وارد و با کشیدن کارت هوشمند امکان عبور کامیون از درب خروج گمرک پس از کنترل و تطبیق اطلاعات کامل فراهم می‌گردد .
الکترونیکی شدن صدور قبض انبار چه تأثیری بر مبادلات گمرک دارد؟
عسگری : در گمرکات مهم و پرکار ارتباط گمرک با انبارها که زیر نظر سازمان بنادر و دریانوردی و به صورت پیمانکاری فعالیت می‌کنند الکترونیکی شده و بنابراین اطلاعات صدور قبض انبار و خروج محموله‌ها در اختیار دو طرف قرار می‌گیرد و با این کار از صدور قبض انبار جعلی یا سوءاستفاده از پته‌های بارگیری و ترخیص پیشگیری به‌عمل می‌آید .
آیا گمرکات به امکانات کنترلی تجهیز شده‌اند؟
عسگری : در دولت گذشته ۷ دستگاه ایکس‌ری کامیونی پیشرفته در گمرکات بوده که این تعداد در حال حاضر به ۱۳ دستگاه افزایش پیدا کرده فعال است . در حال حاضر یک دستگاه ایکس‌ری کامیونی بسیار پیشرفته که امکان ایکس‌ری محموله‌ها در حال حرکت را فراهم می‌آورد تحویل گمرک شده و در گمرک شهید رجایی بندرعباس فعال شده و به تدریج تمامی کانتینرهای ورودی به بندر شهید رجایی تحت پوشش ایکس‌ری قرار می‌گیرد . همچنین یک دستگاه پیشرفته دیگر نیز امسال خریداری و در گمرک دوغارون مستقر شده است . تمامی این تجهیزات از محل منابع داخلی گمرک خریداری شده است . یک دستگاه ایکس‌ری کامیونی نیز از طریق مناقصه جهت استقرار در گمرکات خراسان رضوی از محل ۵۰ درصد اعتبارات استانی و ۵۰ درصد اعتبارات گمرک ایران خریداری شده و در حال ساخت است .
قرارداد ساخت و خرید دستگاه ایکس‌ری به کجا رسید؟
عسگری : قرارداد ساخت و خرید ۵ دستگاه ایکس‌ری کامیونی نیز با وزارت دفاع با هدف بهره‌گیری از توانمندی‌ها و تولیدات داخلی در ماه‌های گذشته منعقد شده که مدت این قرارداد ۱۰ ماه است و از محل تولیدات وزارت دفاع در گمرکات بازرگان به تعداد ۲ دستگاه و شلمچه ، نوردوز و گلستان نیز هر یک به تعداد یک دستگاه نصب خواهد شد که براساس آخرین اقدامات ، زمین گمرک بازرگان جهت نصب اولین ایکس‌ری تولیدی وزارت دفاع تحویل نمایندگان وزارت دفاع شده است .
بخش خصوصی در ساخت و خرید دستگاه ایکس‌ری چه نقش داشته‌اند؟
عسگری : گمرک ایران در اقدامی دیگر برای استفاده از توانمندی‌های بخش خصوصی جهت ساخت ایکس‌ری‌های پیشرفته کامیونی فراخوانی را منتشر کرده که شرکت‌های واجد شرایط انتخاب شده‌اند و مراحل نهایی انعقاد قرارداد با این شرکت‌ها انجام شده و برای اولین شرکت انتخاب شده ، گمرک میلک جهت نصب مشخص شده است .
توافق با سازمان انرژی اتمی جهت تولید یک دستگاه ایکس‌ری کامیونی پیشرفته در مرحله اول ، از دیگر اقدام‌های گمرک در این خصوص است . تفاهم‌نامه تولید آن نیز پیش از این توسط طرفین امضا و عملیاتی شده است . قرار است با توجه به توانمندی‌های دانشمندان سازمان انرژی اتمی در تولید ایکس‌ری‌های پیشرفته در ماه‌های آینده سفارشات بیشتری به این سازمان داده شود .
همچنین توافق با سازمان راهداری جهت خرید ۲ دستگاه ایکس‌ری کامیونی و توافق با منطقه آزاد اروند جهت تحویل یک دستگاه دیگر ، از دیگر اقدامات گمرک در این خصوص است .
سرمایه‌گذاران خارجی در ساخت و خرید دستگاه ایکس‌ری نقش داشته‌اند؟
عسگری : اضافه می‌نماید در اقدامی دیگر مقرر شده که کشور ژاپن هم منابع مالی خرید ۲ دستگاه ایکس‌ری پیشرفته کامیونی را در چارچوب کمک و همکاری‌های مشترک با جمهوری اسلامی ایران بر اساس برجام در اختیار گمرک ایران قرار دهد . تفاهم‌نامه کمک‌های مالی کشور ژاپن برای خرید ۲ دستگاه ایکس‌ری پیشرفته فی‌مابین معاونت توسعه مدیریت و منابع گمرک ایران و طرف ژاپنی منعقد شده تا تسهیلات خرید ۲ دستگاه ایکس‌ری کامیونی را در اختیار گمرک ایران قرار دهند . براساس آخرین اقدامات در این خصوص تفاهم‌نامه مالی با شرکت طرف ژاپنی و معاونت یادشده صورت پذیرفته و جذب تسهیلات مربوطه در حال انجام است .
کارشناسی مجازی گمرک به چه صورت انجام می‌شود؟
عسگری : با اجرای این طرح اظهارنامه‌های در جریان هر گمرک به صورت مجازی برای کارشناسی ؛ در اختیار کارشناس گمرک دیگری قرار می‌گیرد . در واقع ارباب رجوع نمی‌داند که پرونده‌اش در اختیار کدام کارشناس و چه گمرکی است و عملاً به طور نمونه کالایی که در گمرک شهید رجایی بندرعباس اظهار شده توسط کارشناس گمرک بازرگان رسیدگی می‌شود .
سامانه ثبت و دریافت شماره شناسه گوشی‌های وارداتی در گمرک وجود دارد؟
عسگری : از اوایل سال گذشته تمامی واردکنندگان گوشی‌های تلفن همراه موظف شده‌اند اطلاعات شماره شناسه بین‌المللی گوشی‌های وارداتی یا در اصطلاح IMEI را در سامانه جامع گمرکی ثبت نمایند . با این اقدام شناسایی گوشی‌های قاچاق از غیرقاچاق به راحتی امکان‌پذیر است .
کاربرد تله‌های الکترونیکی در گمرکات چیست؟
عسگری : با هوشمندسازی ورود اطلاعات امکان رهگیری تخلفات و قاچاق گمرکی آسان‌تر شده و اگر اظهارکننده اقدام به اظهار خلاف واقع نماید اطلاعات اظهار شده با اطلاعات مانیفست و بارنامه الکترونیکی تطبیق و تقاطع‌گیری می‌شود و در صورت مغایرت در سیستم به صورت علامت‌های هشدار اعلام می‌شود که اطلاعات اظهار شده با مانیفست یا بارنامه و در مواقع لزوم با سایر اسناد ترخیص مطابقت ندارد و تخلفی صورت گرفته است و سیستم به صورت خودکار قفل می‌شود .
منبع: پرتال جامع اطلاعات تخصصی صنعت حمل و نقل :: www.iranway.com :: به نقل از خبرگزاری میزان
دیدگاه‌ها
اولین دیدگاه را دربارهٔ این خبر بنویسید.