به گزارش پرتال حمل و نقل ، مرضیه باریکانی در نشست تخصصی «شهر ، بحران و زیرساخت‌های حمل‌ونقل» که در دانشگاه خوارزمی برگزار شد ، با تأکید بر نقش حیاتی حمل‌ونقل عمومی در شرایط بحران گفت : اگر در گذشته درباره کیفیت زندگی شهری و شهرهای مطلوب صحبت می‌کردیم ، امروز مسئله اصلی این است که در میانه بحران‌های پی‌درپی چگونه می‌توان زندگی عادی شهروندان را حفظ کرد .
او با اشاره به تجربه بحران‌های اخیر و جنگ ، اظهار کرد : شهرها زمانی آسیب‌پذیر می‌شوند که توسعه کالبدی آن‌ها بدون توجه به تاب‌آوری ، پدافند غیرعامل و زیرساخت‌های پایدار انجام شده باشد .
به گفته باریکانی ، بحران اخیر نشان داد که حمل‌ونقل عمومی ، به‌ویژه شبکه ریلی شهری و بین‌شهری ، تنها یک ابزار جابه‌جایی نیست ، بلکه بخشی از سیستم حیاتی بقا ، امدادرسانی و مدیریت بحران شهری محسوب می‌شود .
باریکانی در ادامه با بیان اینکه حمل‌ونقل همگانی «ستون فقرات شهر» است ، افزود : در زمان بحران ، هدف نباید صرفاً باز نگه داشتن معابر برای خودروهای شخصی باشد ، بلکه باید تمرکز اصلی بر حفظ عملکرد شبکه حمل‌ونقل عمومی ، مسیرهای امدادی ، دسترسی به مراکز درمانی ، پناهگاه‌ها و خدمات ضروری قرار گیرد .
او تأکید کرد که مترو ، اتوبوس ، حمل‌ونقل ریلی حومه‌ای ، مسیرهای پیاده و دوچرخه باید به عنوان اجزای یک شبکه یکپارچه دیده شوند .
این کارشناس حوزه حمل‌ونقل و شهرسازی با اشاره به تجربه شهرهای مختلف جهان در شرایط جنگ و بحران گفت : در شهرهایی مانند کیف ، لندن ، بیروت و سارایوو ، شبکه حمل‌ونقل عمومی و حتی مسیرهای پیاده و دوچرخه نقش تعیین‌کننده‌ای در ادامه حیات شهری داشته‌اند . در اوکراین ایستگاه‌های مترو به پناهگاه تبدیل شدند و در لندن زمان جنگ جهانی دوم ، با وجود خاموشی و محدودیت‌های شدید ، شبکه حمل‌ونقل عمومی به فعالیت خود ادامه داد .
باریکانی با اشاره به تجربه تهران در بحران اخیر گفت : یکی از نقاط قوت مدیریت شهری ، حفظ سرویس مترو و اتوبوس بود . مترو در این روزها فقط وسیله جابه‌جایی نبود ، بلکه برای بسیاری از شهروندان به فضای امن و حتی پناه اجتماعی تبدیل شد .
او توضیح داد که در لحظات اضطراب و نگرانی ، حضور مردم در مترو نشان داد حمل‌ونقل عمومی علاوه بر کارکرد فنی ، کارکرد اجتماعی و روانی نیز دارد .
او در بخش دیگری از سخنان خود به نقد برخی سیاست‌های اتخاذ شده در دوران بحران پرداخت و گفت : رایگان کردن طرح ترافیک و آزاد کردن ورود خودروها به محدوده مرکزی شهر ، اگرچه ممکن است در کوتاه‌مدت برای برخی گروه‌ها اثر روانی یا دسترسی ایجاد کند ، اما در ادامه می‌تواند باعث افزایش سفرهای غیرضروری ، فشار بر شریان‌های اصلی و دشوارتر شدن مدیریت بحران شود .
باریکانی همچنین درباره رایگان‌سازی حمل‌ونقل عمومی گفت : رایگان شدن مترو و اتوبوس به‌تنهایی نمی‌تواند مردم را از خودروی شخصی جدا کند . مشکل اصلی شهر ، رایگان نبودن حمل‌ونقل عمومی نیست ، بلکه ناکافی بودن ، ناپیوستگی و کمبود کیفیت شبکه حمل‌ونقل همگانی است .
او تأکید کرد : تا زمانی که شهر برای خودرو طراحی شده و حمل‌ونقل عمومی کارآمد ، کامل و محله‌محور در اختیار شهروندان نیست ، رایگان‌سازی نمی‌تواند تغییر جدی در الگوی سفر ایجاد کند .
به گفته این کارشناس ، منابع مالی پایدار برای نگهداری ، تعمیرات و توسعه مترو و اتوبوس اهمیت اساسی دارد و حذف کامل کرایه‌ها می‌تواند برنامه‌ریزی اقتصادی برای توسعه شبکه را مختل کند .
او پیشنهاد کرد به جای رایگان‌سازی سراسری ، سیاست‌هایی مانند حفظ بهای منطقی بلیت ، یارانه هدفمند برای گروه‌های خاص ، کارت‌های تخفیفی ، حمایت از اقشار آسیب‌پذیر و بهبود کیفیت خدمات در دستور کار قرار گیرد .
باریکانی در ادامه بر نقش حمل‌ونقل غیرموتوری در بحران تأکید کرد و گفت : مسیرهای پیاده ، دوچرخه و وسایل سبک غیرموتوری در شرایطی که سوخت محدود می‌شود یا معابر اصلی آسیب می‌بینند ، می‌توانند به مسیرهای حیاتی دسترسی محلی تبدیل شوند .
او افزود : در بسیاری از شهرهای جنگ‌زده ، دوچرخه و پیاده‌روی بخشی از سازوکار بقا بوده‌اند ، به‌ویژه برای دسترسی به آب ، غذا ، درمان ، پناهگاه و خدمات ضروری .
او با بیان اینکه «خطرناک بودن دوچرخه و پیاده‌روی در بحران به معنای غیرقابل استفاده بودن آن‌ها نیست» ، گفت : شهرهای ایران ، از جمله تهران ، برای چنین شرایطی برنامه‌ریزی کافی ندارند ؛ زیرا در دوران عادی نیز به حمل‌ونقل انسان‌محور توجه جدی نشده است .
باریکانی در جمع‌بندی سخنان خود تأکید کرد: تاب‌آوری شهری بدون توجه به حمل‌ونقل پایدار و یکپارچه ممکن نیست . اگر شبکه حمل‌ونقل صرفاً خودرو‌محور باشد ، بحران‌ها تشدید می‌شوند ؛ اما اگر حمل‌ونقل عمومی ، پیاده‌محوری ، دوچرخه‌محوری، شبکه ریلی و دسترسی‌های محلی در کنار هم دیده شوند ، شهر می‌تواند در برابر بحران‌ها ایمن‌تر و نجات‌پذیرتر باشد .
او در پایان گفت : دیگر زمان آزمون و خطا در مدیریت شهری گذشته است . بحران اخیر مانند یک مانور واقعی نشان داد که سال‌ها هشدار درباره ضرورت حمل‌ونقل پایدار ، شبکه یکپارچه ، توسعه محله‌محور و توجه به پدافند غیرعامل کاملاً جدی بوده است .
به گفته باریکانی ، شهرهای ایران باید از توسعه پراکنده و پروژه‌محور فاصله بگیرند و به سمت شبکه‌های هماهنگ ، انسان‌محور و تاب‌آور حرکت کنند .
منبع: پرتال حمل و نقل
دیدگاه‌ها
اولین دیدگاه را دربارهٔ این خبر بنویسید.