در عرصه تجارت دسترسی به بازارهای جهانی اولویت رشد اقتصادی یک کشور محسوب می شود ، در این راستا بنادر به عنوان شاخص ترین رکن اساسی اقتصادی تجاری در یک کشور هستند . موفقیت استراتژیک ایران و دسترسی به آبهای آزاد و همچنین وضعیت همه بنادر با شرایط مناسب می تواند زمینه ساز ارتقاء درصد رشد اقتصادی ایران را در منطقه و جهان بالا ببرد . سرمایه گذاری های هدفمند شده و برنامه استراتژی صحیح می تواند گام های تلاشگر متصدیان امور تجاری را شاخص کند . با توجه به مرور کلی بر روند تکاملی بنادر در سراسر جهان می توان الزامات ضروری را در ارتقاء رتبه بندی نسل های بنادر بررسی کرد . این رده بندی در دهه ۱۹۶۰ آغاز شد در این مقطع تبادل کالا فی مابین راه های دریایی و زمینی در بنادر انجام می پذیرفت و عملیات مربوط به تخلیه و بارگیری در بنادر برنامه ریزی و انجام می شد این بنادر که به نام بنادر نسل اول شناخته شدند محلی بود که تخلیه و بارگیری مسافر و کالا را ساماندهی کرد و نهادهایی در بنادر استقرار و به این عملیات مشغول می شدند .
در بنادر نسل دوم نگاه ها متفاوت شد و فعالیت های دیگری نیز در بنادر شکل گرفت . در دهه ۱۹۸۰ بود که این تغییرات آغاز شد. توزیع کالا و توسعه در محدوده بندر و صنایع مرتبط با کشتی و همچنین عملیاتی از جمله اطلاعات مربوط به کالا ، بسته بندی و فعالیت هایی که باعث ارزش افزوده کالا در بنادر می شد ، شکل گرفت .
در این میان ، بنادر نسل سوم به دنبال توسعه تجارت بوجود آمد و در جهت تقویت حمل و نقل چند وجهی گام برداشت . با رشد اینگونه بنادر ضمن حفظ خدماتی که در بنادر نسل اول و دوم ارائه می شد ، نقش جدیدی نیز به آن اضافه شد که از جمله آن انبار کردن و جابجا کردن کالاها و سوق دادن به سمت خدمات صنعتی است. این امر می تواند شرایط مربوط به ارتقاء بهره وری را در بنادر سامان دهی کند . از مواردی که می تواند در این راستا کمک مهمی کند و تجهیزات کامل را در اختیار مشتریان قرار دهد و ارتقاء سرویس دهی را در جنبه های مختلف خدمات رسانی انجام دهد و از طریق ریسک های فنی برای مشتریان را در بنادر به حداقل ممکنه تقلیل دهد . بدیهی است از جمله این سرمایه گذاری چه در بخش منابع انسانی و چه در بخش بندری و چه در زیر ساخت ها و سرمایه گذاری های متعدد که می تواند ارتقاء این بنادر را به بنادر نسل سوم تسهیل نماید با توجه به اینکه نسل سوم بنادر نیازمند توسعه و ارتقاء سیستم های نرم افزاری و سخت افزاری است . قاعدتا باید چارچوبی آماده شود که بتواند به عنوان بنادر پیشرو در دنیا اجرایی شود و قابلیت رقابت با بنادر قابل قبول در سطح دنیا داشته باشد .
یکی از موضوعاتی که باید به آن تکیه کنیم کانتینری کردن بارها و توسعه بنادر در جهت تجارت بین الملل و ساختارهایی که می تواند با ذینفعان افزایش تعامل داشته باشد . عوامل ارزش افزوده در مسایل مربوط به مجموعه بنادر و موقعیت جغرافیایی شاید در نسل سوم خیلی مهم نباشد اما باید تمام این موارد در بنادر کشور وجود داشته باشد تا تجار به راحتی بتوانند کالای خود را جابجا کنند . صنایعی که می تواند در کنار بنادر باشد مثل صنایع کشتی سازی و سوخت رسانی است . در بنادر نسل اول جایگاه بندر شاید انحصاری بوده اما در نسل سوم بحث رقابتی بودن و بین المللی بودن آن مطرح است .
توسعه منطقه ای باید در بنادر نسل سوم دیده شود به گونه ای که فعالیت بنگاه های تولیدی و صنعتی سودآور و نرخ اشتغال افزایش پیدا کند . در حال حاضر بنادر نسل چهارم به روز ترین نسل بنادر است . اینگونه بنادر ویژگی های تکنیکی خاص خود را دارند و در حال حاضر نیز کنفرانس توسعه سازمان تجارت سازمان ملل هم بدنبال این هستند که بنادر نسل چهارم را به سمت اپراتورهای جهانی پایانه های بندری ببرد و اکنون نیز عملکردهای لجستیکی بدنبال این است که از بنادر نسل چهارم حمایت کند. ما باید در چارچوبی حرکت کنیم که زمینه حرکت به سمت بنادر نسل چهارم فراهم شود . این امر با بازاریابی ، توسعه خدمات کسب و کار و خدمات کامپیوتری قابل تحقق است .
فاطمه مقیمی
عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران
منبع: پرتال حمل و نقل
دیدگاه‌ها
اولین دیدگاه را دربارهٔ این خبر بنویسید.