به گزارش پایگاه اطلاع رسانی Iranway ، هفتمین اجلاس مدیران بنادر کشورهای ساحلی دریای خزر که از تاریخ بیست و پنجم لغایت بیست و ششم آبان ماه 1394 مطابق با شانزدهم لغایت هفدهم نوامبر 2015 میلادی در هتل سالار دره شهرستان ساری برگزار شد. پروتکل نهایی این اجلاس حاوی دستاوردهای ارزشمندی است که آگاهی از آن برای فعالان حوزه حمل و نقل دریایی از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
در همین موضوع خسرو سرایی، مدیر کل ترانزیت و تعرفه سازمان بنادر و دریانوردی افزود: برخی از مفاد پروتکل هفتمین اجلاس مشترک پنج جانبه خزر مانند جایگاه حمل و نقل دریایی و نقش اسکله ها و کشتی های رو – رو در بنادر حوزه دریای خزر، مسائل زیست محیطی، تاسیس شرکت های مشترک، آمادگی برای مقابله با کاهش سطح آب دریای خزر را تشریح کرد. ماحصل این گفتگو در زیر ارایه شده است.
لطفا اهداف و روند برگزاری نشست مدیران بنادر کشورهای حاشیه دریای خزر را تشریح نمایید.
این اجلاس از سال 1388 و پس از موافقت کشورهای ساحلی خزر با برگزاری این نشست ها، همه ساله و بدون توقف در یکی از بنادر کشورهای حوزه دریای خزر برگزار شده که نشان دهنده عزم و جدیت همه مدیران بنادر حاشیه خزر در توسعه همکاری ها است. همواره تسهیل تجارت دریایی در تمامی مذاکرات این نشست ها از اولویت بالایی برخوردار بوده و از اهداف اولیه برگزاری این نشست ها به شمار رفته است. این نشست ها تاکنون دستاوردهای خوبی داشته اما با توجه به ظرفیت موجود برای توسعه همکاری ها باید با پویایی بیشتری دنبال شود.
وضعیت و نحوه برگزاری نشست های مذاکراتی دوجانبه با هیئت های بندری- دریایی کشورهای حوزه دریای خزر را چگونه ارزیابی می کنید؟
این مذاکرات در فضایی دوستانه و صمیمانه برگزار شد و همه هیات ها ضمن قدردانی از نحوه پذیرایی و میزبانی جمهوری اسلامی ایران در برگزاری این نشست، برگسترش همکاری های بندری و حمل و نقل دریایی در دریای خزر تأکید داشتند.
همچنین شرکت کنندگان گزارشی را در خصوص آخرین وضعیت بنادر ایران، روسیه، آذربایجان، ترکمنستان و قزاقستان ارائه دادند که نشان می دهد دیگر کشورهای حاشیه خزر نیز همانند جمهوری اسلامی ایران به سرعت در حال توسعه زیرساخت های بندری و حمل و نقل دریایی هستند، اما توسعه هر یک از بنادر منطقه به دلایل شرایطی که در دریای خزر حاکم است و به دلیل غالب بودن استراتژی همکاری بر رقابت بین بنادر منطقه برای همه کشورهای حاشیه خزر خوشایند است، چرا که ارتقای کیفیت خدمات بندری بر کالا و کشتی به سود همه کشورهای حشایه خزر تعبیر می گردد. همچنین اینجانب در پایان نشست، به تقاضای هیات های قزاقستان و ترکمنستان مذاکراتی با ایشان داشتم که در طی این مذاکرات بر توسعه همکاری های بندری – دریایی و تسهیل حمل و نقل دریایی بین بنادر طرفین تاکید گردید.
از آنجایی که نتایج کاربردی نشست ها در پروتکل های پایانی آنها منعکس می گردد، ارزیابی جنابعالی از پروتکل پایانی این نشست چیست؟
این نشست بسیار پربار بود و با همت کارشناسان طرف ها مفاد پروتکل از ماه های قبل از برگزاری نشست مورد بررسی قرار گرفته بودند لذا در طول نشست، مذاکرات برای نهایی سازی متن آن به خوبی پیش رفت. با توجه به مفاد پروتکل پایانی این نشست، قرار شد شرکت کنندگان موضوع انعقاد یادداشت تفاهم کنترل و بازرسی، کشتی ها را به صورت دوجانبه مورد بررسی قرار داده و به امضا برسانند.
با این همه اگر بخواهیم یک تفاهم نامه موثر و کارا داشته باشیم به نظر می رسد انعقاد یادداشت تفاهم چند جانبه و جامع از هر نظر مفید و کاربردی تر باشد. براین اساس همه بنادر باید با شرایط بنادر کشورهای دیگر آشنا شوند و جلسات کارشناسی چند جانبه به صورت دوره بین بنادر کشورهای مختلف جهت تصمیم گیری نهایی برگزار گردد، در این رابطه طرف روس میزبانی نشستی را با حضور بازرسان کنترل بندری کشورهای حاشیه خزر متقبل شد، پس از این نشست کارشناسی، تدوین یادداشت تفاهم کنترل و بازرسی آغاز خواهد شد.
یکی دیگر از بندهای پروتکل که به پیشنهاد ایران مورد بحث و بررسی قرار گرفت، ایجاد کمیسیون هیدروگرافی منطقه دریای خزر و هماهنگ کننده فرعی منطقه این دریا بود که بدلیل آنکه کشورهای حاشیه خزر سابقه چندانی برای همکاری در این زمینه ندارند لذا هیات های طرف های حاضر در نشست موافقت نمودند نکته نظرات خود در این خصوص را از طریق مجاری دیپلماتیک به دبیرخانه اجلاس منعکس نمایند.
همچنین شرکت کنندگان بر لزوم انعقاد یادداشت تفاهم پنج جانبه شناسایی محدوده سفرهای نزدیک به ساحل بر اساس کنوانسیون بین المللی استانداردهای آموزشی، صدور گواهینامه و نگهبانی دریانوردان مورخ 1357 هجری شمسی (1978) و اصلاحیه های بعدی آن تاکید نموده و مقرر گردید طرف ایرانی ظرف مدت دو ماه پیش نویس یادداشت تفاهم مذکور را از طریق مجاری دیپلمیاتیک به سایر کشورهای حاشیه دریای خزر جهت بررسی و اعلام نظر نهایی منعکس نماید.
با توجه به اهمیت و جایگاه حمل و نقل دریایی و نقش اسکله ها و کشتی های رو- رو در بنادر حوزه دریای خزر، آیا تصمیم گیری خاصی در این نشست در این ارتباط به عمل آمده است؟
اسکله ها و کشتی های رو- رو نقش مهمی در سرعت عملیات بندری و کاهش هزینه های حمل و نقل دریایی داشته و از دیرباز اقدامات زیادی در خصوص توسعه چنین زیرساخت هایی در حوزه دریای خزر به عمل آمده است. در این راستا ما اقدامات خوبی را در زمینه توسعه زیرساخت های رو- رو ریلی در بندر امیرآباد به عمل آورده ایم که با بهره برداری از این زیرساخت ها می توانیم سهم مناسبی را در جذب کالاها در قالب حمل و نقل چندوجهی در حوزه دریای خزر کسب نمائیم. براین اساس طی این نشست نیز شرکت کنندگان نسبت به برنامه ریزی و توسعه حمل بار توسط کشتی های فری رو-پاکس بین بنادر کشورهای ساحلی دریای خزر تاکید نمودند. این نوع حمل هرچند سرعت جابجایی بین وجهی را افزایش می دهد اما با کاهش ظرفیت حمل در یک سفر همراه است که باید به لحاظ تکنیکی به بارهایی اختصاص یابد که رعایت زمان حمل بار و یا کوتاه شدن زمان حمل مد نظر باشد، خصوصا برای بارهای با ارزش بالا و یا برای کالاهایی که زمان حضور آنها در بازار مصرف از اهمیت بالایی برخوردار است می تواند بسیار کارا باشد.تین نیوز: با توجه به اهمیت مسائل زیست محیطی در حمل و نقل دریایی، آیا نشست مدیران بنادر حوزه دریای خزر نیز این موضوعات را مورد توجه قرار داده است؟
بله، نظر به حساسیت موضوعات زیست محیطی و نقش آن در توسعه پایدار، مدیران بنادر حوزه دریای خزر و سایرشرکت کنندگان ضمن تاکید بر اهمیت و حفظ محیط زیست دریای خزر، توسعه همکاری های منطقه ای جهت حفاظت محیط زیست دریایی و مقابله با آلودگیهای ناشی از تردد کشتی ها در دریای خزر را مورد بحث و بررسی قرار دادند. از آنجائیکه در نظر است یادداشت تفاهم منطقه ای بین کشورهای حوزه دریای خزر به امضای طرفین برسد، لذا مقرر گردید ضمن برگزاری نشست های تخصصی چند جانبه، متن نهایی یادداشت تفاهم مربوطه نیز در همین نشست ها بررسی و نهایی گردد. این نکته حائز اهمیت است که بنادر تنها موضوعات زیست محیطی ناشی از تردد کشتی ها را پی گیری می نمایند و بقیه موضوعات محیط زیستی توسط متولیان امر در کشورها پی گیری می شود.
آیا بنظر شما امکان تاسیس شرکت های مشترک کشتیرانی با حضور کلیه کشورهای دریای خزر وجود دارد؟
از آنجایی که پهنه دریای خزر، پدید آورنده مزیت های اقتصادی مشترکی برای کلیه کشورهای این حوزه چه از نظر حمل و نقل و چه از نظر ذخایر و بازرگانی بوده، براین اساس توسعه حمل و نقل دریایی به منظور تسهیل تجارت و حمل کالا بین بنادر کشورهای این حوزه به شدت مورد توجه است. با این همه، وجود منافع مشترک و تسهیل دسترسی ناوگان کشتیرانی مشترک به بنادر کلیه کشورهای حوزه دریای خزر از اهمیت بیشتری برخوردار بوده و براین اساس، طی هفتمین نشست مدیران بنادر حوزه دریای دریای خزر، شرکت کنندگان بر تأسیس شرکت های کشتیرانی مشترک توسط بخش های خصوصی کشورهای حاشیه دریای خزر تاکید کردند. این نکته در طی نشست مورد تاکید قرار گرفت که با توجه به میزان حجم بار مشخصی که در دریای خزر وجود دارد منظور از گنجاندن این بند کاهش سهم شرکت های کشتیرانی موجود نیست بلکه این بند بدنبال افزایش کارایی کشتیرانی های موجود از طریق همکاری های مشترک و یا احتمالا از طریق ادغام و ایجاد شرکت های بزرگتر و صرفه جویی در هزینه های حمل می باشد.
از آنجایی که نشست دوره ای مدیران بنادر حوزه دریای خزر هر ساله در یکی از بنادر کشورهای این حوزه برگزار می شود، آیا ساختار منظمی جهت برگزاری سیستماتیک این نشست طراحی شده است؟
بله همکاران ما در اداره کل ترانزیت و تعرفه سازمان بنادر و دریانوردی این وظیفه مهم را با جدیت و پشتکار فراوان به انجام رسانده و هماهنگی ها و پیگیری های لازم را با کشورهای حوزه دریای خزر حتی در صورت برگزاری نشست در خارج از ایران به عمل آورده اند، و به عبارتی ایجاد فکر اولیه و برنامه ریزی برای برگزاری این گونه نشست ها با همت معاونت بندری سازمان بنادر بوده و در حال حاضر نیز وظایف دبیرخانه ای نشست ها را اداره کل ترانزیت و تعرفه سازمان به عهده دارد.
هدف غایی ما طراحی سازمان کار برای برگزاری مطلوب نشست ها و پیگیری اقدامات اجرایی به منظور رفع موانع و تسهیل همکاریهای بندری- دریایی بین بنادر کشورهای حوزه دریای خزر است که دراین راستا می توان به طراحی و رونمایی لوگوی رسمی نشست مدیران بنادر حوزه دریای خزر اشاره نمود و همچنین طی یکی از بندهای نشست مقرر شد وب سایت رسمی این نشست توسط دبیرخانه دائمی آن یعنی اداره کل ترانزیت و تعرفه سازمان ایجاد شود و برای محتوای آن از همه طرف ها نظرخواهی شود که کاملا مورد استقبال هیات های شرکت کننده در نشست قرار گرفت.
از دیگر بندهای اساسی این نشست می توان به حث و مذاکره در خصوص ضرورت درج علامت و مشخصات کالا در بارنامه های دریایی و کالاهای حمل شده به بنادر دریای خزر به منظور تسهیل تجارت و کاهش اشتباه در ارسال و دریافت کالا اشاره داشت. همچنین با یک دیدگاه بشردوستانه و ایجاد تسهیلات برای زحمتکشان عرصه تجارت دریایی به پیشنهاد طرف ایرانی مقرر شد در خصوص ایجاد تسهیلات پزشکی، بهداشتی و رفاهی برای دریانوردان در دریای خزر همکاری های لازم بین طرف ها صورت پذیرد.
آیا در این نشست به پدیده کاهش سطح آب دریای خزر نیز اشاره شد؟
بله در این ارتباط گزارش بسیار خوبی از بندر نوشهر داشتیم که با توجه به این گزارش به بقیه هیات ها از چند ماه قبل پیشنهاد دادیم بندی را در پروتکل اجلاس داشته باشیم تا برای شرایط پیش رو آمادگی کافی ایجاد شود. طبق این بند مقرر شد همه بنادر حاشیه خزر میزان کاهش سطح آب را در بازه های زمانی مشخص به دبیرخانه اجلاس گزارش نمایند.
کاهش سطح آب دریای خزر، با کاهش سطح آب دریای خزر از ظرفیت بارگیری کشتی ها کاسته می شود و این برای کشتیرانی خزر و محیط زیست این دریا می تواند تهدید محسوب شود اول آنکه با کاهش ظرفیت بارگیری کشتی ها تعداد سفر کشتی ها برای حمل میزان معینی از کالا افزایش می یابد و این به معنای افزایش آلودگی ناشی از تردد کشتی ها و همچنین افزایش حمل دریایی هر تن کالاست که در این زمینه باید آمادگی لازم را کسب نماییم.
منبع: پرتال جامع اطلاعات تخصصی صنعت حمل ونقل :: www.iranway.com :: به نقل از تین
دیدگاه‌ها
اولین دیدگاه را دربارهٔ این خبر بنویسید.