جایگاه حمل ونقل هوایی در لجستیک ملی و بین الملل
همانگونه که می دانیم حمل ونقل مهم ترین مولفه لجستیک می باشد و وقتی که لجستیک در عرصه ملی و بین المللی مورد توجه قرار میگیرد حمل ونقل هوایی نیز به عنوان یکی از مدهای حمل ونقل در لجستیک بین الملل حایز اهمیت میشود. همانطور که در ابتدای نوشتار آمد، جایگاه حمل ونقل هوایی در تجارت و بازرگانی بین الملل (و حتی درون کشوری) که آن را معادل لجستیک بین الملل می دانیم جایگاهی در حال رشد است. ایفای نقش فرودگاه ها به عنوان یک هاب لجستیکی (چه به لحاظ مسافری و چه به لحاظ تجاری) و نیز تبدیل شدن به یک کریدور هوایی به منظور ترانزیت پروازهای عبوری از آسمان کشور دو نمونه خیلی برجسته از جایگاه حمل ونقل هوایی در لجستیک بین الملل است. دو نمونه ای که در صورت بهره مندی از آنان با توجه به موقعیت ممتاز جغرافیایی کشور، باعث سودآوری و درآمدزایی سرشار و پایداری برای کشورمان خواهد شد.
خوشبختانه این امر از نگاه مسئولین امر مغفول نبوده و به خوبی در ماده ۱۶۶ برنامه پنج ساله پنجم توسعه مورد عنایت بوده است: "به منظور تقویت موقعیت کشور در شبکه حمل ونقل هوایی بین المللی و افزایش درآمد ناشی از عبور (ترانزیت) و حمل ونقل کالا و مسافر و اشتغال مولد و تبدیل شدن فرودگاه بین المللی امام خمینی به قطب اول حمل و نقل بار منطقه و قطب دوم حمل و نقل مسافری منطقه با تأکید بر استقلال سازمانی، مالی و مدیریتی این فرودگاه و ایجاد جریان پایدار منابع مالی ذی نفعان، دولت مکلف به انجام فعالیت های زیر است:
موقعیت ممتاز جغرافیایی ایران موجب شده کریدور هوایی ایران به عنوان کوتاه ترین و به صرفه ترین مسیر بین قارهای آسیا- اروپا مطرح باشد که بالقوه توانایی ارائه خدمات ترانزیت پروازهای عبوری و تبدیل شدن به یک مسیر ترانزیتی را داشته باشد. موضوعی که در یک ماه اخیر نمود واقعی داشت و پس از اتفاق ناگواری که بر هواپیمای مالزی در آسمان اوکراین افتاد به یکباره شاهد افزایش قابل توجه تقاضای شرکت های مختلف هواپیمایی بین المللی برای استفاده از آسمان ایران به عنوان مسیر عبوری هستیم. این اتفاق ضمن اینکه بیانگر فضای ایمن مسیر هوایی ایران است؛ نشانگر اقتصادی بودن و به صرفه بودن کریدور هوایی ایران میباشد.
تبدیل شدن به هاب لجستیکی هوایی یکی دیگر از کارکردهای مهم حمل ونقل هوایی در لجستیک بین الملل می باشد. در این کارکرد، یک کشور که در موقعیت مناسب جغرافیایی قرار دارد میتواند در صورت فراهم آوردن زیرساخت های لازم به عنوان یک هاب و کانون انتقال مسافر و بار نقش یک کشور سوم بین کشورهای مبدا و مقصد را ایفا نماید. همانگونه که می دانیم شرکت های هواپیمایی به دلایل اقتصادی، فنی و قانونی خیلی از پروازهای خود را به طور غیرمستقیم انجام می دهند و به همین دلیل کشور سومی به عنوان محور اتصال مبدا به مقصد مطرح میشود.
کشورهای زیادی هستند (حتی در همین همسایگی خودمان) که از محل تبدیل شدن به چنین هابی، ضمن درآمدزایی قابل توجهی که از محل نقل و انتقال مسافر و بازصادرات کالا حاصل داشته اند توانسته اند از این جایگاه که باعث پیوند تجاری و به هم پیوستگی ارتباطی کشورهای زیادی می شود به عنوان برگ برندهای در چانه زنی های سیاسی و اقتصادی خود استفاده نمایند.
ایفای نقش فرودگاه به عنوان یکی از حلقه های اتصال بین مدهای مختلف حمل کالا (هوایی-جادهای، هوایی-ریلی و حتی هوایی-دریایی) و ایجاد یکپارچگی در جریان فیزیکی کالا یکی دیگر از کارکردهای حمل ونقل هوایی به خصوص در عرصه لجستیک ملی می باشد. توجه به فرودگاه به عنوان یک مرکز انتقال و جابجایی کالا که بازرگانی بین المللی را به بازرگانی داخلی کشور متصل میکند (همانند نقشی که بنادر در حمل ونقل دریایی ایفا می کنند) فرودگاه را به عنوان یک مرکز لجستیکی مطرح میکند.
علاوه بر این، حمل ونقل هوایی به طور خاص در توسعه صادرات غیرنفتی کشورمان نیز می تواند نقش و جایگاهی مهم داشته باشد. چراکه از حمل ونقل هوایی برای جابجایی کالاهای باارزش و کم حجم در مسافت های دور استفاده میشود و همان طور که می دانیم پسته، خشکبار، فرش و زعفران از مهم ترین کالاهای صادراتی کشورمان هستند که واجد شرایط فوق هستند. بنابراین توسعه حمل ونقل هوایی به خصوص در حوزه تجاری برای کشورمان اهمیتی مضاعف دارد.
دنبال کنید
ظرفیت فرودگاه امام خمینی برای هاب لجستیک هوایی
کارکرد لجستیک در حمل ونقل هوایی
جایگاه حمل ونقل هوایی در لجستیک ملی و بین الملل
نویسنده مقاله :مجتبی سلیمانی سدهی
| نویسندگان/گردآورندگان: |
| سیدناصر سعیدی |
| امیرسعید نورامین |
| منصور جوادپور |
| امیرحسین مطهری |
منبع: گروه پژوهش های لجستیک و زنجیره تامین
دیدگاه‌ها
اولین دیدگاه را دربارهٔ این خبر بنویسید.