رسیدن محموله‌های کانتینری از چین به مرزهای ایران ، به معنای پایان مسیر دشوار حمل ریلی نیست ؛ از تأمین واگن و انتقال بار میان شبکه‌های ریلی تا تشریفات گمرکی ، تحویل کالا و بازگرداندن کانتینرهای خالی ، مجموعه‌ای از گلوگاه‌های مقرراتی و عملیاتی می‌تواند محموله‌ها را برای روزها و حتی هفته‌ها معطل نگه دارد و هزینه‌های حمل را افزایش دهد؛ وضعیتی که ضرورت اصلاح مقررات ورود موقت کانتینر ، بازنگری در سازوکار واگن‌پول و تقویت ظرفیت پایانه‌های ریلی را بیش از پیش برجسته کرده است .
به گزارش پرتال حمل و نقل ، محمد دائی ، رئیس هیئت‌مدیره شرکت زرین نومان ، در تشریح چالش‌های کریدور ریلی چین – ایران ، با تأکید بر ضرورت اصلاح برخی مقررات حاکم بر حمل‌ونقل بین‌المللی ریلی ، مقررات ورود موقت کانتینر ، ابهام در مسئولیت تحویل کالا ، محدودیت تأمین واگن و ظرفیت پایانه‌ها را از عوامل افزایش هزینه و دشواری برنامه‌ریزی حمل دانست و تأکید کرد که با وجود همراهی مسئولان راه‌آهن و گمرک ، بخشی از مشکلات به ساختارها و رویه‌هایی بازمی‌گردد که با الزامات عملیاتی حمل کانتینری تناسب ندارند .
وی یکی از مهم‌ترین موانع را ترتیبات ورود موقت کانتینر دانست و توضیح داد که بر اساس رویه موجود ، شرکت مسئول موظف است پس از تخلیه کالا ، کانتینر را در مهلت مقرر از کشور خارج کند ؛ موضوعی که به اعتقاد او ، گردش کانتینرهای خالی و استفاده از آنها برای حمل محموله‌های صادراتی را با محدودیت مواجه کرده است .
دائی با اشاره به پیامدهای اقتصادی این رویه اظهار کرد که در مواردی کانتینر پس از تخلیه محموله وارداتی در تهران ، به‌صورت خالی به بندرعباس بازگردانده می‌شود ، در حالی که صادرکننده دیگری ممکن است برای بارگیری ، ناچار به انتقال کانتینر خالی از همان بندر به تهران یا سایر نقاط کشور باشد .
به گفته وی ، این جابه‌جایی‌های غیرضروری علاوه بر افزایش هزینه حمل ، موجب مصرف بیشتر سوخت و کاهش بهره‌وری تجهیزات می‌شود .
رئیس هیئت‌مدیره شرکت زرین نومان همچنین به مشکلات ناشی از نامشخص‌بودن مالک یا نماینده داخلی برخی کانتینرهای ورودی از چین اشاره کرد و گفت : در مواردی ، شرکت حمل‌ونقل ایرانی اطلاعات روشنی درباره مالک کانتینر ، تعهدات قراردادی فرستنده و گیرنده و مجوز تحویل کالا در اختیار ندارد .
به گفته وی ، تا زمانی که وضعیت تعهدات طرفین و مجوز تحویل محموله مشخص نباشد، پذیرش مسئولیت کانتینر و تعهد بازگرداندن آن برای شرکت ایرانی با ریسک همراه است . دائی این مسئله را از عوامل تأخیر در تحویل کالا و کاهش تمایل برخی فورواردرهای چینی به استفاده از مسیر ایران عنوان کرد .
وی در ادامه، تفاوت عرض خطوط ریلی در مسیر بین‌المللی ، عملیات تعویض بوژی ، انتقال کانتینر میان واگن‌ها و محدودیت تأمین ناوگان را از چالش‌های عملیاتی کریدور برشمرد و توضیح داد که تغییر ترکیب قطارها در طول مسیر و کمبود واگن در مرزهای ایران می‌تواند موجب شود کانتینرهای یک محموله به‌صورت هم‌زمان وارد شبکه ریلی کشور نشوند .
دائی با بیان اینکه در برخی شرایط امکان رساندن محموله از چین به یکی از مرزهای ایران ظرف حدود ۱۳ روز وجود دارد، افزود که در مواردی ، تکمیل ورود محموله و انجام مراحل بعدی حمل تا حدود دو ماه نیز طول کشیده است .
وی دسترسی ناکافی به اطلاعات کانتینرهای عبوری از ترکمنستان را از مشکلات مهم برنامه‌ریزی عملیاتی دانست و این بخش از مسیر را یکی از گلوگاه‌های اصلی حمل ورودی به ایران ارزیابی کرد .
ضرورت بازنگری در عملکرد واگن‌پول و مدیریت بار برگشت
دائی در بخش دیگری از سخنان خود به سازوکار مدیریت مشترک واگن‌ها موسوم به «واگن‌پول» پرداخت و با اشاره به تجربه پیشین چند شرکت در تأمین ، اجاره و مدیریت واگن‌های موردنیاز کریدور ، عملکرد فعلی این سازوکار را از نظر انعطاف‌پذیری و پاسخگویی به نیازهای عملیاتی ناکافی دانست .
وی توضیح داد که گردش واگن‌ها عمدتاً در مسیر اینچه‌برون تا تهران تعریف شده ، در حالی که بخشی از ظرفیت بارگیری صادراتی در مناطقی مانند قم و ساوه قرار دارد .
به اعتقاد او ، مدیریت ناوگان باید متناسب با مراکز واقعی تولید و بارگیری محموله‌های صادراتی و امکان تأمین بار برگشت بازنگری شود تا از حرکت غیرضروری واگن‌ها و توقف طولانی تجهیزات جلوگیری شود .
رئیس هیئت‌مدیره شرکت زرین نومان همچنین از تراکم بار و محدودیت ظرفیت پذیرش در پایانه‌های آپرین و شهریار سخن گفت و هشدار داد که عدم تناسب برنامه ورود قطارها با ظرفیت تخلیه ، بارگیری و نگهداری کانتینر می‌تواند به تشدید توقف محموله‌ها در مرزها و پایانه‌های داخلی منجر شود .
وی در تشریح وضعیت سرخس نیز کمبود تجهیزات جابه‌جایی کانتینر ، محدودیت ظرفیت عملیاتی و دشواری تأمین نیروی انسانی متخصص را از موانع موجود عنوان کرد و خواستار تقویت امکانات تخلیه و بارگیری متناسب با نیازهای حمل‌ونقل بین‌المللی ریلی شد .
تأخیر در قرارداد محوطه کانتینری اینچه‌برون و محدودیت‌های گمرکی
دائی درباره مشکلات فعالیت عملیاتی در اینچه‌برون توضیح داد که مجموعه متبوعش اقداماتی برای آماده‌سازی و محصورسازی محوطه‌ای با هدف فعالیت کانتینری انجام داده ، اما طولانی‌شدن فرآیند نهایی‌سازی قرارداد مربوط به این محوطه، دریافت شناسه موردنیاز برای انجام عملیات گمرکی را با مانع مواجه کرده است .
به گفته وی ، تا زمانی که وضعیت قراردادی و شناسه مربوط به محل فعالیت مشخص نباشد ، امکان انتقال و نگهداری کالاهای تحت نظارت گمرک در آن محوطه فراهم نخواهد بود ؛ بنابراین آماده‌سازی فیزیکی زمین ، بدون تکمیل الزامات اداری و گمرکی ، لزوماً به معنای امکان آغاز فعالیت عملیاتی نیست .
وی همچنین به مشکلات ناشی از تعدد فرآیندهای اداری و تفاوت ترتیبات فعالیت در مناطق آزاد و محوطه‌های تحت نظارت گمرک اشاره کرد و خواستار تسریع تصمیم‌گیری‌های مرتبط با بهره‌برداری از ظرفیت‌های بخش خصوصی در پایانه‌های مرزی شد .
دائی در بخش دیگری از سخنان خود، از محدودیت‌هایی که به گفته وی برای انجام برخی تشریفات ترانزیت زمینی توسط شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی ریلی اعمال شده ، انتقاد کرد و توضیح داد که الزام به استفاده از شرکت دیگر برای انجام بخشی از این فرآیندها، هماهنگی‌های اضافی و هزینه بیشتری به زنجیره حمل تحمیل می‌کند .
او همچنین به ناهماهنگی برخی الزامات اطلاعاتی با واقعیت عملیات ریلی اشاره کرد و گفت : در مواردی از شرکت‌ها خواسته می‌شد شماره واگن را پیش از مشخص‌شدن واگن حمل‌کننده محموله اعلام کنند ؛ رویه‌ای که به گفته وی ، اقداماتی برای تسهیل آن انجام شده است .
رئیس هیئت‌مدیره شرکت زرین نومان در عین انتقاد از ضعف‌های ساختاری و اجرایی ، همکاری مسئولان راه‌آهن و گمرک را در حل بخشی از مشکلات مثبت ارزیابی کرد و تأکید داشت که تلاش مدیران زمانی می‌تواند به بهبود پایدار عملکرد کریدور منجر شود که با اصلاح مقررات ، تقویت سازوکار تخصیص ناوگان و افزایش ظرفیت عملیاتی پایانه‌ها همراه باشد .
مجموع مسائل مطرح‌شده نشان می‌دهد که روان‌سازی کریدور ریلی چین – ایران صرفاً به افزایش تعداد قطارهای ورودی وابسته نیست ؛ بلکه ایجاد ارتباط منظم میان ورود محموله، شناسایی مسئولیت کانتینر ، تأمین واگن ، انجام تشریفات گمرکی ، تحویل کالا و سازماندهی بار برگشت ، از الزامات کاهش توقف‌ها و افزایش قابلیت برنامه‌ریزی در حمل‌ونقل بین‌المللی ریلی است .
دیدگاه‌ها
اولین دیدگاه را دربارهٔ این خبر بنویسید.