به گزارش پرتال حمل و نقل ، سیل و خشکسالی و طوفان گرد و خاک حالا فقط خبر محیط زیست نیستند . این پدیده‌ها مستقیم سراغ اقتصاد می‌روند ، سرمایه‌گذاری را پرریسک می‌کنند و ایمنی زیرساخت‌ها را تهدید می‌کنند . در همین رابطه مسئولان وزارت راه و شهرسازی می‌گویند باید زیرساخت‌های هواشناسی تقویت شود و داده‌های جوی به تصمیم‌های عملیاتی تبدیل شود .
هواشناسی با داده‌های مشاهداتی که از ابزارها و دانش روز می‌گیرد، پشت حمل‌ونقل ، ساخت‌وساز ، انرژی و کشاورزی ایستاده و سهم قابل‌توجهی از توسعهٔ اقتصادی کشورها را رقم می‌زند . هر چه سرمایه‌گذاری در این بخش بیشتر باشد و زیرساخت‌هایش به نقاط بیشتری از کشور برسد ، بخش‌های حساس هم بیشتر از خدماتش بهره می‌برند . ایران با شرایط اقلیمی‌اش و فرصت‌های اقتصادی‌ای که با استفاده از داده های هواشناسی می‌تواند بسازد ، به این توسعه نیاز جدی دارد .
مخاطرات «حدی» جوی در صدر ریسک‌های سرمایه‌گذاری جهان
سحر تاج‌بخش مسلمان، معاون وزیر راه و شهرسازی و رئیس سازمان هواشناسی کشور، جایگاه مخاطرات جوی «حدی» را در اقتصاد جهان این‌طور توضیح می‌دهد: در افق دوساله چهارمین و در افق بلندمدت ده‌ساله نخستین عامل افزایش ریسک سرمایه‌گذاری در دنیا همین مخاطرات‌اند. به گفتهٔ او، سیل، خشکسالی، طوفان گرد و خاک و هر پدیدهٔ حدی دیگر از اصلی‌ترین عواملی هستند که اقتصاد جهان را تحت‌تأثیر قرار می‌دهند .
رئیس سازمان هواشناسی کشور به آخرین گزارش هیأت بین‌دولتی تغییر اقلیم هم اشاره می‌کند. بر اساس این گزارش، دمای هوا از دههٔ ۱۹۹۰ رو به افزایش بوده و در دهه‌های اخیر شتاب این افزایش بسیار بیشتر شده است .
هوش مصنوعی در خدمت هشدار پیش از بحران
تاج‌بخش مسلمان برای مقابله با این وضعیت ، استفاده از فناوری‌های نوین و به‌ویژه هوش مصنوعی را در پایش و پیش‌بینی شرایط جوی ضروری می‌داند . همکاری سازمان هواشناسی و راه‌آهن برای پایش و هشدار مخاطرات طبیعی هم در همین مسیر در دستور کار است و قرار است اطلاعات هواشناسی به تصمیم‌های عملیاتی تبدیل شود .
به گفتهٔ او ، با اقدام پیشگیرانه و داده‌های دقیق می‌شود جلوی حوادث و خسارت به زیرساخت‌های ریلی را گرفت و شبکه راه‌آهن را در برابر مخاطرات جوی و پیامدهای تغییر اقلیم مقاوم‌تر کرد .
حمل‌ونقل یکی از حیاتی‌ترین زیرساخت‌های هر کشور است و همهٔ زیربخش‌هایش از پشتیبانی هواشناسی سود می‌برند . این سود به ثبات و رونق صنایع مرتبط و در نهایت به اقتصاد برمی‌گردد . تجربهٔ کشورهای دیگر هم همین را نشان می‌دهد . مطالعه‌ای در سوئیس برآورد کرده که داده‌های هواشناسی فقط در حمل‌ونقل جاده‌ای ، در سال ۲۰۱۴ بین ۶۵٫۷ تا ۷۷٫۷۹ میلیون فرانک سوئیس برای اقتصاد ملی سود داشته است . در انگلستان نیز برآوردی مربوط به سال ۲۰۰۷ می‌گوید ۱۸٫۲ میلیون پوند هزینه برای خدمات هواشناسی هوانوردی ، ۹۵٫۵ میلیون پوند صرفه‌جویی به همراه داشته است .
ایران هم که در مسیر اصلی مبادلات اقتصادی جهان قرار دارد، می‌تواند با تکیه بر تجربه سایر کشورها و ظرفیت‌سنجی مناطق مختلف ، سود بیشتری از خدمات هواشناسی در حمل‌ونقل به دست بیاورد . البته شبکهٔ ریلی از نخستین بخش‌هایی است که پیامد مخاطرات جوی را حس می‌کند .
پایش هوشمند مخاطرات آب و هوایی در دستور کار راه آهن
جبارعلی ذاکری ، معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل شرکت راه‌آهن ، در نشستی که دفتر برنامه‌ریزی راهبردی و توسعهٔ فناوری راه‌آهن برگزار کرد ، رویکرد علمی و عملیاتی در مدیریت مخاطرات طبیعی را راه عبور از این چالش دانست .
به گفتهٔ او ، اگر مخاطرات جوی و اقلیمی به‌موقع تشخیص داده شود ، می‌شود سریع و هوشمندانه واکنش نشان داد و نتیجه‌اش شبکه‌ای تاب‌آورتر ، خدماتی پایدارتر و خطوطی ایمن‌تر است .
ذاکری از گستردگی شبکهٔ ریلی می‌گوید ؛ خطوطی که در معرض زلزله ، سیلاب و فرونشست زمین‌اند . برای همین ، پایش و مدیریت مخاطرات جوی باید با سامانه‌های نوین پیش‌بینی انجام شود تا هم اقدام پیشگیرانه ممکن شود و هم قطارها کمتر دچار خسارت و اختلال شوند . مدیرعامل راه‌آهن با اشاره به تجربهٔ کشورهای توسعه‌یافته ، ساخت سامانهٔ جامع پایش و هشدار مخاطرات طبیعی را برای ریل ضروری می‌داند. این سامانه باید دربارهٔ شدت بارندگی و تغییرات ناگهانی دما اطلاعات دقیق و به‌موقع بدهد و شرایط خطرناک را پیش از وقوع نشان دهد .
ساخت‌وساز مسکن و مدیریت ریسک‌های اقلیمی
در ساخت‌وساز ، کیفیت رصد شرایط آب‌وهوا و اقلیم یکی از مهم‌ترین عوامل رشد و موفقیت پروژه‌هاست و مدیریت ریسک هم از همین‌جا معنا پیدا می‌کند . اگر شرایط آیندهٔ منطقه‌ای که قرار است در آن سرمایه‌گذاری شود نادیده گرفته شود ، زیرساخت‌ها آسیب می‌بینند ، مشکلات ایمنی و بهداشتی پیش می‌آید ، ریسک این صنعت بالا می‌رود و چشم‌انداز اقتصادی‌اش مخدوش می‌شود . در مقیاس بزرگ‌تر ، این وضعیت می‌تواند تهدیدی برای اقتصاد کشورها باشد و نبود دسترسی به پیش‌بینی‌های هواشناسی ، آسیب‌پذیری این بخش را بیشتر می کند .
فعالان ساخت‌وساز مسکن معتقدند باید به‌طور دقیق به پارامترهایی مثل حداقل و حداکثر دما ، سرعت باد ، بارندگی و مه دسترسی داشته باشند و این اطلاعات را برای کار بهینهٔ کارگران ، مصالح و ماشین‌آلات ، حفظ ایمنی آنها و حفاظت از سرمایه‌های در جریان ضروری می دانند .
شهرسازی سازگار با کم‌آبی
غلامرضا کاظمیان ، معاون شهرسازی و معماری و دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ، به شرایط اقلیمی و آب‌وهوایی از زاویهٔ شهرسازی نگاه می‌کند .
به گفتهٔ او ، شورای عالی شهرسازی باید الگوهای ساخت و گسترش شهرها و الگوهای شهرسازی ، معماری و ساختمان‌سازی را طوری برنامه‌ریزی و طراحی کند که با اقلیم کشور ، به‌ویژه کم‌آبی فعلی ، بیشترین سازگاری را داشته باشد . از این منظر ، شهرها باید طوری گسترش پیدا کنند که کمترین فشار به منابع آب وارد شود و مصرف آب به حداقل برسد . در نوع ساخت‌وساز هم مدل‌ها و فناوری‌های جدید در بهره‌برداری از ساختمان‌ها و فضاهای شهری باید مصرف آب را پایین بیاورند و با اقلیم کشور سازگار باشند .
کاظمیان برای مناطق ساحلی راه‌حل را در تصفیه‌خانه‌ها و فناوری‌های تبدیل آب دریا به آب شیرین می‌بیند که با کمترین هزینه قابل اجراست و می‌گوید در شهرسازی و استقرار شهرهای جدید باید از این ظرفیت بیشترین استفاده را کرد .
آینده‌نگری با سرمایه‌گذاری در هواشناسی
در پایان باید به اینکه توجه داشت که تغییرات اقلیمی یک پیامد زیان‌بار مهم دارد ؛ به طوریکه می تواند منافع بسیاری از شرکت‌های دولتی و بخش خصوصی را در سال‌های پیش‌رو به خطر اندازد . لذا توسعه زیرساخت های هواشناسی می تواند به کاهش ریسک حوزه‌های حساسی مثل حمل‌ونقل ، انرژی و کشاورزی از خسارت‌های احتمالی و گاهی جبران‌ناپذیر جلوگیری کرده و مقدمات رشد و بهره وری را برای آنها به ارمغان آورد .
دیدگاه‌ها
اولین دیدگاه را دربارهٔ این خبر بنویسید.